- As lonxas de Galicia perden máis de 49.000 toneladas en 15 anos e 2025 marca o peor dato de capturas do século XXI. Nin os prezos á alza logran frear o esborralle.
Un retroceso imparable
O músculo comercial das lonxas galegas, referente en España por volume e facturación, atravesa o seu momento máis delicado. Entre xaneiro e xullo de 2025 poxáronse apenas 59 millóns de quilos, lonxe dos 108 millóns de 2010 e marcando o mínimo de capturas do século XXI.
A sangría tradúcese en 68.000 toneladas menos que fai nove anos e nunha perda acumulada de 29 millóns de euros en primeira venda en comparación con 2010.
O que en 2017 parecía un lixeiro freo tras o teito histórico de capturas, hoxe confírmase como unha crise estrutural que golpea a todos os segmentos: pesca, marisqueo e cefalópodos.
Factores que explican o esborralle
As causas son múltiples e retroaliméntanse. Á redución de cotas e vedas máis longas, súmanse a xubilación sen substitución de mariñeiros, o aumento dos custos fixos e variables, o quecemento das augas, a contaminación e a presión de depredadores e furtivos.
No marisqueo, o impacto do parasito Marteilia levou ao berberecho a mínimos históricos, afundindo aos bancos de libre marisqueo da ría de Arousa.
O contraste entre especies
• Pesca: de 95 millóns de quilos en 2010 a só 55 millóns en 2025. Aínda que o prezo medio mantén a facturación nalgúns portos, a perda de volume é evidente. Vigo, A Coruña, Ribeira e Burela viron caer a súa actividade en máis dun 50% desde 2017.
Bivalvos: de 4 millóns de quilos en 2010 a 1,7 en 2025. Arousa é o epicentro do problema: de 2.500 toneladas a apenas 318.
Cefalópodos: o polbo, tras a súa veda máis longa (tres meses), pasou de case 8 millóns de quilos en 2010 a menos de 2 millóns este ano. Os prezos á alza (ata 40 €/kg en picos) suavizaron a caída económica, pero non a biolóxica.
Crustáceos: tampouco escapan. En Arousa, de 108 toneladas en 2010 a 78 este ano.
O mapa das lonxas: concentración e perda
O 81% do peixe galego pasa por Vigo, A Coruña, Ribeira, Burela e Celeiro, pero todas acusan fortes descensos:
- A Coruña perde un 52% de volume desde 2017.
- Vigo cae un 54%, aínda que segue liderando en facturación grazas a especies de alto valor como a pescada e o rape.
- Ribeira e Burela retroceden un 48% e un 51% respectivamente.
- Só Celeiro resiste algo mellor: -36% en volume e -16% en facturación.
A ría de Arousa reflicte ben o desastre: as súas lonxas suman 11.000 toneladas (24 millóns €) fronte ás máis de 18.000 toneladas de 2010.
O mar que cambia: un reto de futuro
Máis aló das cifras, a tendencia evidencia un cambio estrutural na produtividade das rías galegas.
O quecemento global, a perda de biodiversidade e a sobreexplotación remodelan o mapa extractivo e poñen en cuestión a sustentabilidade dun sector que mantén miles de empregos directos e indirectos.
Os prezos, que creceron pola inflación e o encarecemento de custos, maquillan só en parte o problema. O reto xa non é canto se paga por quilo, senón se haberá suficiente produto que vender.
O futuro das rulas depende da eficacia dos plans de recuperación e da capacidade do sector para adaptarse a un mar que cambia máis rápido que nunca.