- Máis de 1,3 millóns de bivalvos destínanse a recuperar bancos marisqueiros do Burgo e Vilanova de Arousa, afectados pola baixa produtividade.
- Galicia impulsa novas sementas de ameixa no Burgo e Vilanova de Arousa para rexenerar os bancos marisqueiros e recuperar a actividade do sector.
A recuperación do marisqueo galego segue dependendo dunha carreira contra o tempo. Mentres numerosos bancos marisqueiros afrontan problemas de produtividade, as novas sementas de bivalvos intentan devolver a vida a uns fondos dos que dependen centos de profesionais do mar.
As últimas actuacións na ría do Burgo e Vilanova de Arousa reflicten o esforzo por recuperar os recursos marisqueiros mediante a introdución de semente, o acondicionamento dos bancos e o seguimento das poboacións.
A intervención máis recente desenvolveuse este 8 de outubro en Vilanova de Arousa, onde a Confraría de Pescadores A Pastoriza participou en seméntaa de 110.000 exemplares de ameixa babosa, aos que se sumou un lote de ameixa xaponesa financiado polo Concello.
Esta actuación incorpórase aos traballos de recuperación que tamén se están desenvolvendo na ría do Burgo, onde recentemente se achegaron 167.000 exemplares de ameixa xaponesa e, durante os meses anteriores, máis dun millón de unidades de ameixa babosa.
Vilanova de Arousa incorpora 110.000 ameixas aos seus bancos
A nova sementa realizada en Vilanova de Arousa consistiu na distribución de 110.000 unidades de ameixa babosa (Venerupis corrugata), cun peso conxunto de 60 quilogramos e unha talla media de 17 milímetros.
Os traballos contaron coa participación de profesionais da Confraría de Pescadores A Pastoriza e a supervisión do persoal técnico de recursos mariños da Consellería do Mar.
Á semente de ameixa babosa engadiuse outro lote de ameixa xaponesa achegado polo Concello de Vilanova de Arousa, aínda que a información facilitada non precisa o número de exemplares desta segunda especie.
A directora xeral de Desenvolvemento Pesqueiro, Ángeles Vázquez Suárez, e o alcalde de Vilanova, Gonzalo Durán, acompañaron ao sector durante a xornada.
Máis aló de seméntaa, o obxectivo é recuperar a capacidade produtiva dos bancos marisqueiros, deteriorada por episodios de choivas intensas e descensos de salinidade que provocaron perdas de biomasa.
As choivas e a baixa salinidade complican a recuperación
Un dos principais problemas que afronta o marisqueo da ría de Arousa é a vulnerabilidade dos bivalvos ante os cambios bruscos nas condicións ambientais.
Os episodios de precipitacións intensas poden provocar descensos importantes de salinidade, especialmente nas zonas máis interiores das rías, onde a entrada de auga doce modifica as condicións habituais dos bancos.
Estas alteracións poden comprometer a supervivencia de determinadas especies, especialmente cando se manteñen durante períodos prolongados.
As perdas de biomasa rexistradas durante o ano obrigaron a adaptar os plans de explotación e establecer peches temporais para favorecer a rexeneración dos recursos.
En Vilanova de Arousa, as actuacións forman parte dun programa de restauración desenvolvido mediante un convenio entre a Xunta e a confraría, cun orzamento superior a 483.500 euros.
O programa contempla tarefas de acondicionamento do substrato, control de especies depredadoras e mostraxes periódicas para avaliar a evolución das poboacións.
A finalidade é que as novas sementas non se convertan en intervencións illadas, senón en parte dun proceso continuado de recuperación.
O Burgo suma 167.000 ameixas xaponesas á súa rexeneración
A ría do Burgo representa outro exemplo das dificultades para recuperar a produtividade dos bancos marisqueiros.
A última actuación coñecida incorporou 167.000 exemplares de ameixa xaponesa (Ruditapes philippinarum), producidos polo Centro de Investigacións Mariñas de Galicia (CIMA).
A semente, cun peso conxunto de 59 quilogramos e unha talla media de 12,5 milímetros, pasou previamente por unha fase de preengorde no pantalán do Vicedo.
Posteriormente, os profesionais da Confraría de Pescadores dá o Coruña introduciron os exemplares en pochones e colocáronos nas mesas de cultivo do antigo Parque do Estado, no banco da Baixada.
Alí continuarán o seu desenvolvemento antes de afrontar as seguintes fases do proceso de recuperación.
A actuación súmase a outras intervencións realizadas durante 2026. En xullo #achegar 55.000 unidades de ameixa babosa e, en setembro, efectuouse unha nova sementa de case 1,1 millóns de exemplares desta especie.
O obxectivo é recuperar progresivamente a biomasa e mellorar as condicións para que os bancos poidan volver soster unha actividade extractiva regular.
Sementar millóns de ameixas non garante recuperar o marisqueo
As cifras reflicten a magnitude dos traballos de rexeneración, pero tamén poñen de manifesto unha realidade que preocupa ao sector: introducir semente non significa recuperar inmediatamente a produción.
As novas poboacións necesitan sobrevivir, adaptarse ao medio, crecer e alcanzar talla comercial antes de que poidan converterse nun recurso aproveitable.
Nese proceso interveñen numerosos factores, desde a calidade da auga e a salinidade ata a presenza de depredadores, as características do substrato e as condicións meteorolóxicas.
Na ría do Burgo, a dragaxe finalizada en abril de 2024 abriu unha nova etapa ambiental, pero a recuperación marisqueira continúa atopando dificultades.
Profesionais do sector advertiron recentemente da escaseza de marisco dispoñible e das complicacións para manter unha actividade regular.
A situación afecta directamente as economías familiares vinculadas o marisqueo e expón interrogantes sobre a capacidade dos bancos para recuperar os niveis de produción anteriores.
A ría de Arousa afronta peches para protexer os seus recursos
A situación de Vilanova prodúcese, ademais, nun contexto especialmente delicado para o marisqueo arousán.
A Xunta estableceu un peche de seis meses, entre outubro de 2026 e marzo de 2027, para os bancos de libre marisqueo de Vos Lombos do Ulla, Cabío e Ou Bohído, co obxectivo de favorecer a súa recuperación.
A decisión responde o estado dos recursos e para os efectos acumulados dos episodios meteorolóxicos extraordinarios rexistrados durante os últimos anos.
Aínda que as actuacións de Vilanova e os peches destes bancos corresponden a zonas e plans de explotación diferentes, ambos os casos mostran as dificultades que atravesa o marisqueo da ría.
A recuperación esixe combinar medidas de protección, restauración ambiental e seguimento técnico cunha planificación que teña en conta as necesidades económicas dos profesionais.
Porque pechar un banco pode contribuír a conservar os recursos, pero tamén supón limitar as posibilidades de traballo de quen depende da súa explotación.
O futuro do marisqueo depende de recuperar a produtividade
Seméntalas realizadas no Burgo e Vilanova de Arousa representan novas oportunidades para rexenerar os bancos, pero os seus resultados deberán avaliarse a medio prazo.
A recuperación non dependerá exclusivamente do número de exemplares introducidos, senón da súa supervivencia e da capacidade das zonas produtivas para manter poboacións estables.
Tamén será fundamental coñecer os resultados das mostraxes e comprobar se as actuacións conseguen incrementar a biomasa dispoñible.
O sector necesita que os programas de restauración tradúzanse en melloras reais da actividade extractiva, especialmente nunhas rías onde as dificultades produtivas levan anos condicionando o traballo de mariscadoras e mariscadores.
Galicia está a sementar o futuro dos seus bancos marisqueiros, pero o verdadeiro éxito chegará cando esas sementes convértanse en marisco comercializable, xornadas de traballo e ingresos para as familias que viven do mar.