- Cinco tótems achegan a Ferrol as artes de pesca e o traballo do marisqueo da ría para reivindicar a remuda xeracional.
- A Confraría de Barallobre leva a Ferrol unha exposición sobre as artes de pesca e o marisqueo da ría para divulgar o oficio e favorecer a remuda xeracional.
O traballo que cada día se desenvolve na ría de Ferrol sae da auga e chega ás rúas. Cinco tótems informativos achegan estes días á cidadanía as artes de pesca, o marisqueo e a realidade de quen vive dunha actividade estreitamente ligada ao territorio.
A iniciativa parte da Confraría de Pescadores de Barallobre, que puxo en marcha unha exposición itinerante coa intención de explicar como se traballa na ría, poñer en valor o coñecemento acumulado durante xeracións e chamar a atención sobre un dos principais retos do sector: garantir a remuda xeracional.
A exposición poderá visitarse este sábado na Alameda de Ferrol, coincidindo coa Feira Agroalimentaria Local e Sostible organizada pola Mancomunidade de Concellos dá Comarca de Ferrol.
Cinco tótems para explicar como se traballa na ría
A exposición está formada por cinco estruturas informativas de tres caras cada unha. O formato permite abordar diferentes aspectos da actividade pesqueira e marisqueira e, sobre todo, mostrar ao público unha realidade que habitualmente permanece afastada dos espazos urbanos.
Os paneis explican as distintas artes de pesca e marisqueo, pero tamén inciden na importancia económica e social destas actividades e no vínculo existente entre as profesións do mar e a identidade da comarca.
O proxecto contou coa participación directa de mariscadores da Confraría de Barallobre. As súas experiencias e coñecementos serviron para construír parte dos contidos da exposición.
Ese compoñente resulta especialmente relevante porque permite explicar o oficio desde a perspectiva de quen o exerce.
Non se trata unicamente de describir unha ferramenta ou unha técnica. Detrás de cada arte hai coñecementos sobre o medio, as especies, as mareas, os fondos da ría e unhas condicións de traballo que se transmitiron durante xeracións.
Do porto de Barallobre ás rúas de Ferrol
A exposición foi presentada durante a Festa do Marisco de Barallobre, celebrada no porto desta localidade, e posteriormente comezou un percorrido por diferentes puntos da comarca.
O obxectivo é levar os tótems a lugares con elevada afluencia de público e convertelos nunha ferramenta de divulgación sobre o sector.
A súa presenza en Ferrol permite ademais establecer unha conexión entre dúas realidades que forman parte dun mesmo territorio: o consumo e a alimentación por unha banda, e o traballo necesario para obter os produtos do mar por outro.
A elección da Feira Agroalimentaria Local e Sostible como unha das próximas paradas reforza precisamente ese vínculo entre produción, territorio, alimentación e sustentabilidade.
A remuda xeracional, un dos grandes retos
Máis aló da divulgación, a iniciativa expón unha cuestión de fondo para o futuro da actividade pesqueira e marisqueira: quen continuará traballando no mar dentro duns anos.
O envellecemento de boa parte dos profesionais e as dificultades para atraer a novas xeracións converten a remuda xeracional nun dos desafíos do sector.
Neste contexto, achegar o oficio á poboación máis nova pode contribuír a mellorar o seu coñecemento sobre unhas profesións que, en moitas ocasións, percíbense unicamente a través do produto final que chega aos mercados.
Explicar como se captura ou recóllese o marisco, que ferramentas se utilizan e que coñecementos require o traballo pode axudar a mostrar a complexidade dunha actividade que combina tradición, experiencia e adaptación permanente ao medio.
O coñecemento tamén forma parte do patrimonio
A actividade de pescadores e mariscadores non só ten unha dimensión económica. Tamén forma parte do patrimonio cultural e social da ría de Ferrol.
As artes de pesca, as técnicas de marisqueo, o coñecemento das mareas e dos fondos ou a propia organización do traballo constitúen un patrimonio que corre o risco de perderse se non existe continuidade entre xeracións.
Por iso, iniciativas de divulgación como esta poden desempeñar unha función que vai máis aló de mostrar información: contribúen a preservar e transmitir un coñecemento directamente ligado ao territorio.
Ferrol pon o mar en primeiro plano
A presenza dos cinco tótems na Alameda de Ferrol permitirá achegar esta realidade a un público amplo e trasladar o debate sobre o futuro do sector fóra dos portos e as lonxas.
A Confraría de Pescadores de Barallobre contou para desenvolver o proxecto con financiamento do GALP Golfo Ártabro Norte e coa colaboración dos mariscadores que achegaron os seus coñecementos e experiencias.
A iniciativa parte dunha idea sinxela: para garantir o futuro do mar tamén é necesario que a sociedade coñeza o traballo que hai detrás de cada produto que chega á mesa.
E na ría de Ferrol, ese coñecemento ten nomes, técnicas, ferramentas e moitas horas de traballo sobre o terreo.
Os cinco tótems de Barallobre converten as artes de pesca e o marisqueo en protagonistas dunha exposición itinerante que busca achegar o sector á cidadanía. Unha forma de divulgar un oficio tradicional, recoñecer o coñecemento dos seus profesionais e lembrar que a remuda xeracional será determinante para que ese patrimonio siga vivo.