- O gasóleo alcanza niveis que volven a tensionar a rendibilidade da flota mentres o Goberno prorroga ata decembro a axuda de 20 céntimos por litro e engade outros 15 millóns para compensar aos armadores
- O gasóleo volve presionar á pesca a pesar de a axuda de 20 céntimos por litro. O sector reclama máis apoio e axudas ligadas ao consumo real.
O combustible volve converterse nunha das principais ameazas para a rendibilidade da flota pesqueira. O prezo do gasóleo escalou de novo ata niveis que estreitan as marxes dos barcos e obrigan aos armadores para facer contas antes de cada saída ao mar.
O Goberno decidiu manter ata o 31 de decembro a axuda de 20 céntimos por litro de gasóleo para o sector pesqueiro e mobilizar outros 15 millóns de euros para compensar ás empresas armadoras polo incremento dos custos enerxéticos.
A medida evita que o apoio desapareza ao finalizar setembro, pero está lonxe de satisfacer as demandas dun sector que reclama unha resposta de maior intensidade e adaptada ao consumo real de cada embarcación.
O problema é especialmente relevante nunha actividade na que o combustible non é un gasto accesorio: é un dos principais custos necesarios para poder traballar.
O gasóleo volve a tensionar as contas dos barcos
O prezo medio do gasóleo pesqueiro situaríase ao redor de 1,33 euros por litro nos últimos días, segundo os datos manexados polo sector a partir da información oficial.
Con este nivel, os 20 céntimos de axuda permiten reducir parcialmente a factura, pero non compensan por completo o encarecemento acumulado.
O impacto, ademais, non é igual para toda a flota. Depende da potencia do motor, o tamaño do barco, a modalidade de pesca, os días de actividade e a distancia que debe percorrer ata os caladoiros.
Un arrastreiro que necesita desprazarse durante horas ata as súas zonas de pesca afronta unha exposición ao combustible moi diferente á dunha embarcación de artes menores que desenvolve a súa actividade preto do seu porto basee.
A consecuencia é que unha mesma axuda por litro non ten necesariamente o mesmo efecto sobre a rendibilidade de todos os barcos.
Os armadores reclamaban duplicar a axuda
As organizacións pesqueiras reclamaran elevar a axuda vixente de 20 a 40 céntimos por litro, ante unha escalada do prezo do carburante que consideran difícil de absorber.
Tamén se expuxo que a compensación poida aplicarse directamente no momento da reposición. Desta forma, os armadores non terían que adiantar o importe e esperar posteriormente a recibir a axuda, unha cuestión especialmente importante para empresas con menor capacidade de liquidez.
Outra das reivindicacións pasa por modificar o sistema de cálculo das compensacións.
O sector considera que as axudas deberían ter en conta o consumo real de cada embarcación, en lugar de basearse en medias estatísticas por segmentos de flota.
A diferenza pode ser significativa. Dous barcos dunha mesma modalidade poden presentar consumos moi distintos en función da súa potencia, tamaño, arte de pesca, días de traballo ou distancia ata os caladoiros.
15 millóns máis, pero sen aumentar os 20 céntimos
A ampliación aprobada polo Goberno incorpora 15 millóns de euros adicionais para compensar durante o último trimestre do ano o sobrecusto provocado polo combustible.
Esta cantidade súmase aos 35 millóns mobilizados anteriormente, elevando ata 50 millóns de euros o volume destinado a compensar a armadores e empresas desde o inicio da crise enerxética vinculada ao conflito en Oriente Medio.
A prórroga garante que a axuda continúe durante os próximos meses, pero mantén sen cambios a súa intensidade: 20 céntimos por litro.
Para o sector, o problema é precisamente que a axuda funciona como un alivio sobre unha factura que continúa crecendo.
Galicia mira de novo ao prezo do gasóleo
A evolución do combustible ten unha especial importancia en Galicia polo peso da súa flota e pola diversidade de modalidades que dependen directamente do gasóleo.
O impacto tampouco queda na conta de resultados dos armadores. Unha menor rendibilidade dos barcos pode terminar afectando as tripulacións, as lonxas, as empresas auxiliares, a comercialización, a transformación e o conxunto da economía vinculada aos portos.
Ademais, boa parte da flota galega está formada por pequenas e medianas empresas, cunha capacidade limitada para absorber incrementos continuados dos custos de explotación.
Por iso, o sector reclama que as medidas non se limiten a prórrogas periódicas, senón que exista un sistema capaz de responder con maior rapidez cando se produzan novas escaladas do prezo dos carburantes.
Axudas ligadas ao consumo real
A reclamación de adaptar as compensacións ao consumo real adquire especial relevancia nunha flota tan heteroxénea como a galega.
Non consome o mesmo un barco de pequeno porte que un arrastreiro. Tampouco unha embarcación que traballa diariamente en augas próximas necesita o mesmo volume de combustible que un pesqueiro que debe percorrer grandes distancias para alcanzar os seus caladoiros.
Para os armadores, esa diferenza debería reflectirse tamén no cálculo das axudas.
O obxectivo é evitar que unha compensación baseada en parámetros xerais termine quedándose curta precisamente para os barcos que soportan unha maior factura enerxética.
O sector reclama tamén medidas fiscais
A resposta que reclama a pesca vai máis aló do prezo do gasóleo.
Entre as propostas expostas figuran medidas fiscais e laborais destinadas a reducir a presión sobre as empresas e facilitar o mantemento da actividade.
O sector expuxo, entre outras cuestións, posibles exencións temporais de determinadas cotizacións á Seguridade Social e a creación dun Rexistro Especial para a flota de altura e gran altura, con vantaxes similares ás existentes para determinados buques da mariña mercante.
Son reivindicacións que pretenden actuar sobre varios compoñentes da estrutura de custos, en lugar de limitar a resposta exclusivamente ao combustible.
O precedente dos amarres volve aos portos
A preocupación non é nova.
Durante anteriores episodios de escalada do gasóleo, algunhas flotas chegaron a reducir ou paralizar temporalmente a súa actividade ao considerar que saír a faenar deixaba de ser rendible.
O problema aparece cando o custo da xornada crece máis rápido que o valor das capturas.
O armador debe asumir combustible, salarios, mantemento, seguros, cotas, taxas e outros gastos de explotación antes de coñecer canto peixe conseguirá vender e a que prezo.
E o prezo do combustible si pode subir dun día para outro, mentres que o valor de primeira venda do peixe depende dun mercado no que o produtor ten unha capacidade limitada para trasladar os seus custos.
A conta que preocupa á flota
A cuestión, por tanto, non é unicamente canto custa encher o depósito.
A verdadeira preocupación é canto combustible necesita un barco para obter unha captura suficiente para cubrir todos os custos da xornada e xerar unha marxe que permita manter a actividade.
Cando o gasóleo sobe e o prezo do peixe non evoluciona ao mesmo ritmo, esa marxe redúcese.
E se a situación se prolonga, a decisión da armador pode deixar de ser canto gaña saíndo a faenar para converterse en algo moito máis básico: se lle compensa saír ao mar.
A prórroga dos 20 céntimos evita que a presión sexa aínda maior e os 15 millóns adicionais achegan un novo colchón para os últimos meses do ano. Pero o sector considera que a solución non pode descansar indefinidamente en axudas extraordinarias.
Porque mentres o combustible siga representando unha parte esencial dos custos de explotación, cada nova subida volverá colocar á flota ante a mesma pregunta: canto tempo pode seguir saíndo a traballar se o prezo de facelo crece máis rápido que o valor do que pesca.