- A flota galega deberá abandonar o caladoiro de Mauritania o 14 de novembro se a UE non logra un acordo de última hora.
- A Comisión Europea confirma que os barcos comunitarios perderán a súa autorización para faenar en augas mauritanas desde o 15 de novembro. Preto dunha decena de pesqueiros galegos enfróntanse a unha parada de actividade sen alternativas claras, mentres os armadores reprochan a Bruxelas e ao Gobierno español a falta de solucións.
La conta atrás para a flota pesqueira galega en Mauritania entrou na súa fase máis crítica. A Comisión Europea comunicou oficialmente que o protocolo pesqueiro co país africano expirará a medianoite do 14 de novembro, o que obrigará aos barcos comunitarios a interromper as súas capturas a partir do día 15 se non se alcanza antes unha solución.
A decisión sitúa contra as cordas a unha parte da pesca exterior galega. Preto dunha decena de embarcacións veríanse directamente afectadas, entre elas arrastreiros de fresco dedicados á captura de pescada que carecen dun caladoiro alternativo onde continuar traballando en condicións equivalentes.
O que ata o de agora era unha ameaza converteuse nunha advertencia formal. Bruxelas lembrou ás empresas como ás tripulacións.
Un acordo de 60,8 millóns de euros anuais en perigo
O convenio pesqueiro entre la Unión Europea e Mauritania é un dos piares da presenza comunitaria nos caladoiros africanos e o máis importante pola súa achega económica anual.
O protocolo, vixente desde o 15 de novembro de 2021, contempla unha contribución europea de 60,8 millóns de euros anuais, dos que unha media de 3,3 millóns destínase a apoiar o desenvolvemento sostible do sector pesqueiro mauritano.
Tamén permite o acceso de barcos de dez Estados membro a distintas pesqueiras, con posibilidades de captura que alcanzan las 280.050 toneladas anuais de crustáceos, especies demersales, túnidos e pequenos peláxicos.
Con todo, as negociacións para renovar o protocolo non permitiron pechar as diferenzas entre ambas as partes, especialmente en en os aspectos económicos e as condicións de acceso aos recursos.
Convén distinguir entre o acordo marco de asociación, que ten unha vixencia propia, e o protocolo que regula as posibilidades concretas de pesca. La expiración do protocolo non supón a desaparición definitiva das relacións pesqueiras entre a UE e Mauritania, pero si impide manter as capturas comunitarias mentres non exista unha nova autorización.
Os armadores denuncian a falta de previsión de Bruxelas
O malestar das empresas pesqueiras non responde unicamente á posibilidade de ter que abandonar o caladoiro. O que máis preocupa é chegar a esta situación sen un calendario concreto para recuperar a actividade nin mecanismos definidos que permitan manter operativas as embarcacións.
Os armadores solicitaron unha reunión urxente co ministro de Agricultura, Pesca e Alimentación, Luis Planas, ao considerar insuficientes as xestións realizadas ata o de agora.
España, Portugal, Países Baixos e Letonia pediran formalmente á Comisión Europea que examinase unha prórroga do protocolo vixente para evitar a interrupción das capturas.
A pesar destas xestións, a comunicación de Bruxelas apunta a que a flota deberá abandonar as augas mauritanas se fracasan os contactos de última hora.
O sector lembra, ademais, que chegou a expor asumir un incremento do 10% nos canons abonados polos armadores, co obxectivo de facilitar un entendemento económico.
As empresas consideran especialmente difícil aceptar unha parada cando xa soportan importantes custos de combustible, incerteza comercial e unha presión crecente sobre as súas marxes de rendibilidade.
Galicia, ante o risco de perder barcos e postos de traballo
A ameaza ten unha dimensión especialmente delicada para Galicia. Os arrastreiros de fresco que traballan en Mauritania non poden trasladar automaticamente as súas operacións a outros caladoiros.
Cada pesqueira depende de autorizacións, posibilidades de captura, características técnicas e condicións económicas diferentes. Por tanto, buscar outro destino non constitúe unha solución inmediata nin necesariamente viable.
A paralización podería repercutir máis aló das tripulacións. A actividade destes buques sostén tamén empregos vinculados ás reparacións navais, o aprovisionamento, a loxística, a comercialización e os servizos portuarios.
A iso súmase outro risco que comeza a preocupar ás empresas: a posibilidade de que parte da flota termine buscando outros pavillóns para manter a súa actividade.
Unha eventual saída de barcos do rexistro comunitario tería consecuencias que irían máis aló dunha parada temporal, ao reducir a capacidade produtiva vinculada á pesca europea e poñer en cuestión a competitividade das súas empresas.
A Xunta esixe alternativas e compensacións económicas
A conselleira do Mar, Marta Villaverde, reclamou á Comisión Europea un último esforzo negociador para impedir que as embarcacións galegas teñan que cesar a súa actividade.
A Xunta asegura que leva meses advertindo ao Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación das consecuencias de non renovar o protocolo e lembra que trasladou persoalmente esta preocupación ao comisario europeo de Pesca e Océanos, Costas Kadis, durante o Consello de Ministros de Pesca celebrado en setembro.
Ante a inminencia do vencemento, o Goberno galego expón dúas alternativas se non se consegue unha prórroga: facilitar o acceso a outros caladoiros ou establecer compensacións económicas por unha eventual parada forzosa.
Estas medidas, polo momento, son reivindicacións expostas ás institucións europeas, non soluciones cuxa aplicación estea confirmada.
Unha decisión que cuestiona a estratexia pesqueira europea
O conflito con Mauritania tamén abre un debate de maior alcance: a capacidade de la Unión Europea para garantir a subministración de produtos pesqueiros e manter unha flota competitiva fronte a terceiros países.
Mentres a UE esixe ás súas embarcacións estándares ambientais, laborais e de control cada vez máis rigorosos, outras potencias pesqueiras reforzan a súa presenza internacional.
Unha perda prolongada de acceso ao caladoiro mauritano podería favorecer o desprazamento de actividade cara a flotas extracomunitarias e aumentar a dependencia europea de produtos importados.
La cuestión, por tanto, non se limita ao custo de renovar un acordo pesqueiro. Tamén afecta o emprego, a produción alimentaria e a posición de Europa na explotación sostible dos recursos mariños.
Cinco días para evitar unha parada de consecuencias imprevisibles
A data do 9 de novembro, o tempo para alcanzar unha solución esgótase. As conversacións diplomáticas aínda poderían permitir un entendemento, pero a flota non dispón de garantías de continuidade a partir do 15 de novembro.
A prioridade inmediata é evitar que os barcos queden amarrados sen horizonte de regreso. E, se finalmente resulta imposible manter o acceso ao caladoiro, definir axudas e alternativas antes de que unha suspensión provisional comprometa a viabilidade das empresas afectadas.
Para Galicia, o problema transcende a perda temporal dunhas licenzas. O que está en xogo é a continuidade dunha actividade pesqueira construída durante décadas e que, unha vez desaparecida, pode resultar extraordinariamente difícil recuperar.