- Desde Galicia, CETMAR impulsa 50 proxectos crave para o mar e lidera a estratexia azul con ciencia aplicada, innovación e cooperación internacional.
Un compás científico ao servizo do mar
O Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación CETMAR é desde hai máis de dúas décadas uno dos piares da estratexia mariña galega e unha referencia internacional na intersección entre investigación, tecnoloxía e desenvolvemento costeiro. Nacido en 2001 por impulso da Consellería do Mar e o Goberno central, o seu papel foi o de coordinar coñecementos e esforzos de múltiples disciplinas para ofrecer respostas reais aos retos que enfrontan o medio mariño, os seus recursos e as persoas que dependen deles.
O CETMAR non só xera coñecemento, senón que o aplica. A súa razón de ser é mellorar a vida das xentes do mar fomentando un sector pesqueiro e marítimo máis competitivo, resiliente e sostible. A través da integración de institucións científicas, tecnolóxicas, produtivas e sociais, conseguiu converterse nunha plataforma activa de innovación con selo galego e proxección internacional.
Alcance global, raíces galegas
Nos seus 24 anos de vida, CETMAR teceu unha rede de colaboración que abarca 61 países e máis de 900 socios entre organismos públicos, universidades, empresas do sector pesqueiro, institucións científicas e Ong.
Aínda que a súa sede está en Vigo, o seu campo de acción supera con fartura os límites autonómicos: traballa en Galicia, en España, en Europa e en países en desenvolvemento de África e América Latina.
Esta dimensión internacional non se afasta dos obxectivos locais. Ao contrario: reforza a capacidade galega de aprender, transferir coñecemento e liderar solucións globais desde o local. A súa capacidade de adaptación e conexión entre actores é unha das claves do seu éxito.
Sete funciones clave, seis eixos estratéxicos
O traballo de CETMAR estrutúrase ao redor de sete grandes liñas de actividade:
- Desenvolvemento de redes e proxectos colaborativos
- Difusión científica, formación profesional e fortalecemento de
capacidades - Asistencia técnica e contratos especializados
- Desenvolvemento de estratexias e análises sectoriais
- Xestión e transferencia de coñecemento
- Observación e vixilancia do medio mariño
- Cooperación internacional para o desenvolvemento
Todo isto alíñase con seis eixos estratéxicos:
- Xestión da innovación e transferencia de coñecemento
- Gobernanza, políticas públicas e marco regulatorio
- Dinamización e diversificación do tecido produtivo marítimo
- Xestión sostible dos ecosistemas mariños e costeiros
- Seguridade alimentaria vinculada ao mar
- Cambio climático e resiliencia dos sistemas oceánicos
Oito áreas para entender o océano desde todas as súas dimensións
O CETMAR conta cun equipo multidisciplinar de 53 profesionais que traballan
en oito áreas organizativas. Estas áreas permiten abordar os desafíos do medio
mariño desde todos os ángulos posibles, combinando a investigación aplicada
coa utilidade social e económica do coñecemento xerado.
- Control e Xestión do Medio e os Recursos Mariños: centrada na
prevención da contaminación (petróleo, químicos, lixo mariño), a xestión
sostible dos recursos e a planificación espacial do litoral. - Promoción e Transferencia de Tecnoloxía: detecta necesidades, aplica
solucións innovadoras e traduce os resultados científicos a aplicacións
prácticas. - Unidade de Tecnoloxías Mariñas: desenvolve e adapta tecnoloxías
para a monitorización do mar e a costa, ofrecendo servizos técnicos a usuarios
do sector. - Socioeconomía da Pesca: estuda a evolución das comunidades
costeiras, os mercados de produtos do mar, e as tendencias da economía azul. - Tecnoloxía de Produtos Pesqueiros: investiga procesos industriais,
seguridade alimentaria e valorización de subproductos do mar. - Área de Formación e Divulgación: deseña programas formativos e
divulga a cultura oceánica en centros educativos, confrarías e colectivos
profesionais. - Área de Cooperación Internacional: traballa en proxectos de extensión
pesqueira, plans estratéxicos e fortalecemento do sector en países con
necesidades técnicas.
50 proxectos activos: cambio climático, economía azul e gobernanza
Actualmente, o CETMAR coordina ou participa no medio centenar de proxectos que cobren practicamente todos os desafíos do océano no século XXI. Desde a loita contra o cambio climático ata a mellora da gobernanza pesqueira, pasando pola innovación tecnolóxica e o desenvolvemento da acuicultura sostible, o centro funciona como un laboratorio aplicado de políticas marítimas.
Un dos proxectos emblemáticos é a súa implicación no Programa de Ciencias Mariñas de Galicia (PCCMMG). Cun orzamento de 10 millóns de euros, este programa reúne a 250 investigadores das tres universidades galegas (Vigo, Santiago e A Coruña), a catro centros do CSIC (IEO, IIM, INCIPIT) e a seis centros dependentes da Xunta de Galicia: CETMAR, INTECMAR, CIMA, IGAFA, CESGA e Meteogalicia. Tamén participa activamente a Consellería do Mar.
Observación costeira e predición oceanográfica
CETMAR non só coordina, tamén executa. Un dos seus traballos máis destacados é a súa participación no Observatorio Costeiro de Galicia, un sistema que recompila, analiza e difunde información sobre condicións oceanográficas e meteorolóxicas no litoral galego.
Grazas a este labor — realizado xunto a Meteogalicia e Intecmar— mellórase a capacidade de
resposta ante eventos extremos, favorécese a xestión eficiente dos recursos mariños e refórzase a resiliencia ante o cambio climático.
Este observatorio é clave para a seguridade da frota, a planificación pesqueira,
a acuicultura e o marisqueo, e converteuse nunha ferramenta de gran valor
tanto para o sector produtivo como para a administración.
Oficina técnica da Estratexia Galega de Economía Azul
Outro dos retos actuais asumidos por CETMAR é o seguimento da Estratexia dá Economía Azul de Galicia, unha folla de roteiro impulsado pola Conselleríado Mar que busca integrar todos os sectores vinculados ao mar baixo un enfoque sostible e innovador.
O centro actúa como oficina técnica desta estratexia, encargándose de avaliar a súa evolución, facilitar o seu despregamento e garantir a transparencia e eficacia na comunicación de resultados á sociedade. O feito de que a Xunta confiase esta función a CETMAR é unha mostra da súa solvencia técnica e da súa experiencia en procesos de planificación sectorial.
Unha gobernanza compartida: ciencia, administración e empresa
CETMAR é unha fundación sen ánimo de lucro de interese galego. O seu padroado está formado por unha combinación singular de axentes científicos, institucionais e empresariais, o que garante unha visión equilibrada e conectada coa realidade do sector.
Forman parte deste padroado:
- As universidades de Vigo, Santiago e A Coruña
- O Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC)
- O Instituto Español de Oceanografía (IEO)
- O Centro Técnico Nacional para a Conservación de Produtos Pesqueiros (CECOPESCA)
- Varias consellerías da Xunta (Economía, Medio Ambiente, Educación e Mar)
- O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación
- O Ministerio de Dereitos Sociais e Axenda 2030
- A patronal Conxemar, que representa ao potente sector transformador
e exportador galego
Este modelo de gobernanza permite que as decisións e prioridades de CETMAR respondan de forma realista ás necesidades do mar e os seus sectores asociados.
Un modelo galego que inspira máis aló das nosas costas
Nun tempo marcado pola urxencia ecolóxica e a transformación dos modelos produtivos mariños, CETMAR representa unha rara combinación de coñecemento técnico, xestión eficiente e vocación de servizo. Desde Galicia, exporta un modelo de traballo que non queda na teoría: impleméntase no mar, nos portos, nos polígonos de acuicultura, nos laboratorios e nos mercados. O seu maior valor non é o número de proxectos, senón a súa utilidade para quen depende do mar. Porque cando a ciencia ponse ao servizo do territorio, o océano deixa de ser un problema para converterse en oportunidade.