- Luis Planas defende renovar a flota pesqueira europea, reforzar o FEMPA e revisar a Política Pesqueira Común para garantir un sector competitivo e sostible.
- España impulsa na Unión Europea unha reforma da Política Pesqueira Común para facilitar a renovación da flota, reforzar o FEMPA e garantir o futuro da pesca.
A renovación da flota pesqueira europea converteuse nun dos grandes eixos do debate comunitario sobre o futuro do sector. Durante a reunión informal de ministros de Agricultura e Pesca celebrada en Cork (Irlanda), o ministro español, Luis Planas, defendeu unha profunda revisión da política pesqueira europea para compatibilizar a sustentabilidade ambiental coa rendibilidade económica, a seguridade das tripulacións e a remuda xeracional.
A súa mensaxe foi contundente: “A pesca do século XXI non pode facerse con barcos do século XX”, unha afirmación que resume a posición do Gobierno español nun momento decisivo para a futura reforma da Política Pesqueira Común (PPC) e a negociación do próximo Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura (FEMPA).
Conservar os océanos para adaptarse ao cambio climático
Antes do inicio do encontro ministerial, Planas advertiu de que o cambio climático está a transformar os ecosistemas mariños a un ritmo cada vez maior.
O ministro lembrou que fronte ás Illas Baleares rexistráronse as temperaturas da auga máis elevadas desde que existen rexistros, un fenómeno que xa está a modificar a distribución de numerosas especies comerciais.
Como exemplo citou a chegada do polbo procedente do Reino Unido ao mercado español ou a presenza cada vez máis habitual do atún vermello en augas irlandesas, circunstancias que evidencian como o quecemento global está a alterar a pesca europea.
“Temos que facer dúas cousas ao mesmo tempo: conservar e adaptarnos”, afirmou Planas, quen insistiu en que protexer os mares resulta imprescindible para garantir a actividade futura do sector pesqueiro.
Neste sentido, lembrou que os propios pescadores son os primeiros interesados en manter uns océanos saudables, aínda que subliñou que calquera política de conservación debe ser compatible cunha actividade economicamente viable e capaz de ofrecer ingresos dignos a quen vive do mar.
A renovación da flota, prioridade para a próxima década
Máis aló da sustentabilidade ambiental, España considera que o gran reto dos próximos anos será modernizar unha flota europea cunha idade media moi elevada.
Segundo defendeu o ministro, durante as últimas décadas a Unión Europea centrou gran parte dos seus esforzos en recuperar os recursos pesqueiros mediante unha xestión baseada en criterios científicos e no Rendemento Máximo Sostible (RMS), obxectivo que considera amplamente alcanzado en numerosos caladoiros.
Agora, sostén, chegou o momento de impulsar unha nova etapa orientada a mellorar a competitividade das empresas pesqueiras, incrementar a seguridade laboral, reducir o consumo enerxético e adaptar os barcos ás esixencias medioambientais actuais.
Para iso reclama flexibilizar as normas comunitarias que actualmente dificultan a construción de novos buques.
“A pesca do século XXI non pode facerse con barcos do século XX”, reiterou Planas durante a súa intervención.
Máis fondos para o FEMPA e novas vías de financiamento
O financiamento constitúe outro dos piares da proposta española.
Durante as negociacións do próximo orzamento comunitario, a Comisión Europea expuxo inicialmente destinar 2.000 millóns de euros ao futuro FEMPA, cifra posteriormente elevada ata os 4.000 millóns.
Con todo, España, xunto con varias comunidades autónomas e o propio sector pesqueiro, defende manter polo menos os 6.200 millóns de euros do actual marco financeiro.
Alén do incremento orzamentario, o Goberno reclama eliminar as limitacións que actualmente impiden utilizar unha parte significativa deses fondos para renovar embarcacións, modernizar a flota ou afrontar determinadas paradas de actividade.
Paralelamente, o Ministerio traballa en fórmulas complementarias de financiamento mediante o Banco Europeo de Investimentos (BEI) e outros instrumentos financeiros que permitan mobilizar investimentos sen depender exclusivamente das axudas tradicionais do FEMPA.
Revisar unha Política Pesqueira Común adaptada á realidade
España considera igualmente necesario actualizar algúns aspectos da Política Pesqueira Común que, a xuízo do Gobierno, quedaron obsoletos.
Entre eles figura a limitación de arqueo e potencia dos buques.
Para o Ministerio, manter estas restricións perde sentido cando a actividade xa está regulada mediante cotas, TAC, vedas, límites de esforzo pesqueiro e modernos sistemas electrónicos de control.
O Executivo tamén traballa coa Comisión Europea para corrixir os problemas derivados do sistema electrónico Catch, cuxa implantación provocou atrasos administrativos na importación de produtos pesqueiros.
A cuestión resulta especialmente relevante para España, que importa aproximadamente o dobre do peixe que captura para abastecer a unha das industrias transformadoras e conserveiras máis importantes do mundo.
Unha flota rendible, aínda que con desigualdades
Fronte á percepción de crise permanente, Planas asegurou que existen segmentos da actividade pesqueira con elevados niveis de rendibilidade, ata o punto de espertar un crecente interese por parte do sistema financeiro.
No entanto, recoñeceu que modalidades como o arrastre e parte da flota palangreira atravesan maiores dificultades tras o peche de zonas mariñas vulnerables no Atlántico e o Mediterráneo.
Mentres tanto, a transformación industrial e a comercialización continúan incrementando o valor engadido do sector, compensando parcialmente o estancamento das capturas.
Vigo mantén o liderado pesqueiro europeo
O ministro aproveitou tamén para desmentir as informacións que situaban ao porto irlandés de Killybegs como o maior porto pesqueiro europeo.
Segundo explicou, o indicador realmente significativo é o valor económico da primeira venda.
De acordo cos datos da Comisión Europea correspondentes a 2025, o porto de Vigo continúa sendo o primeiro porto pesqueiro da Unión Europea, con 138 millóns de euros en primeira venda, fronte aos 107 millóns rexistrados por Killybegs.
Unha posición que consolida a Galicia como o gran referente europeo tanto en actividade extractiva como en transformación, industria conserveira, loxística portuaria e economía azul.
Seguridade a bordo e tolerancia cero fronte ao acoso
Durante a súa intervención, Planas incidiu tamén na necesidade de reducir a sinistralidade laboral mediante embarcacións máis modernas, mellores condicións de traballo e unha maior formación preventiva.
En relación coas denuncias por acoso laboral e sexual rexistradas en buques públicos de investigación, o ministro defendeu unha política de “tolerancia absolutamente cero”, lembrando a existencia de protocolos específicos e canles de denuncia para investigar calquera caso.
Galicia, clave na reforma pesqueira europea
Poucas rexións europeas xóganse tanto nesta reforma como Galicia.
A comunidade concentra boa parte da flota española, alberga os principais portos pesqueiros do país e lidera a industria transformadora e conserveira europea.
A flexibilización da Política Pesqueira Común e a posibilidade de facilitar a renovación dos buques supoñerían un importante impulso para toda a economía azul galega, desde os estaleiros ata a industria auxiliar, pasando polos servizos portuarios e as empresas tecnolóxicas vinculadas ao mar.
Un cambio de rumbo para garantir o futuro do sector
O debate aberto en Bruxelas sobre o futuro da Política Pesqueira Común marcará o rumbo da pesca europea durante a próxima década.
España defende que a sustentabilidade xa non pode medirse unicamente polo estado dos recursos pesqueiros, senón tamén pola capacidade de manter empresas viables, atraer novas xeracións de profesionais e ofrecer condicións de traballo acordes coas esixencias do século XXI.
Nese escenario, a renovación da flota aparece como unha peza estratéxica para reforzar a seguridade alimentaria, reducir emisións, mellorar a eficiencia enerxética e consolidar o liderado de Galicia e de España como potencias pesqueiras dentro da Unión Europea.