- A Xunta calcula entre dúas e catro anos para recuperar o marisqueo galego tras a grave mortaldade de bivalvos provocada polos temporais.
- A crise do marisqueo galego obriga á Xunta a prorrogar os plans de xestión máis aló de 2026. O sector afronta ata catro anos de recuperación tras a mortaldade de bivalvos causada polas borrascas.
A crise do marisqueo galego xa ten horizonte temporal. A Xunta estima que farán falta entre dúas e catro anos para recuperar parcialmente a actividade nos bancos marisqueiros afectados pola grave mortaldade de bivalvos rexistrada tras os temporais de comezos de 2026.
O impacto das borrascas de xaneiro e febreiro deixou unha situación crítica en numerosas zonas produtivas de Galicia, especialmente nas rías de Pontevedra e Arousa, onde as baixadas extremas de salinidade provocaron mortalidades masivas de ameixa, berberecho e outros moluscos.
Ante este escenario, a Consellería do Mar decidiu prorrogar máis aló de 2026 os actuais plans de xestión marisqueira, ao considerar que nin a administración nin as propias confrarías dispoñen aínda de condicións reais para deseñar unha nova planificación estable.
A caída de salinidade, detonante da crise marisqueira
A Xunta atribúe o derrubamento produtivo a un fenómeno climático excepcional derivado do intenso tren de borrascas que afectou a Galicia durante o inverno.
Segundo explica a Consellería do Mar, rexistráronse ata “seis períodos concatenados de baixada de salinidade” con duración e intensidade suficientes para provocar “mortalidades severas de moluscos”.
A entrada masiva de auga doce nas rías alterou o equilibrio natural dos ecosistemas marisqueiros, afectando especialmente a especies sensibles como a ameixa fina, babosa e japónica.
O problema non só ten dimensión biolóxica. A redución drástica de produción deixou a moitas agrupacións marisqueiras sen capacidade económica inmediata para soster a actividade habitual.
Os plans marisqueiros seguirán vixentes máis aló de 2026
O Plan Xeral de Explotación Marisqueira 2024-2026, aprobado a finais de 2023, contemplaba máis de 90 plans de xestión distribuídos principalmente na provincia de Pontevedra.
Con todo, a Xunta recoñece agora que a situación ambiental e económica do sector impide elaborar novas propostas “dun xeito realista”.
Por ese motivo, o Executivo galego abriu unha consulta pública para modificar a normativa vixente e permitir a prórroga dos actuais plans de explotación.
O obxectivo, segundo Mar, é proporcionar “estabilidade xurídica e administrativa” durante o proceso de recuperación dos bancos.
A administración autonómica considera que manter o marco actual permitirá ás confrarías centrarse na rexeneración das zonas produtivas sen verse obrigadas a redefinir completamente as súas estratexias de explotación en plena crise.
Axudas económicas e rexeneración de bancos marisqueiros
A Xunta mobilizou xa 22,7 millóns de euros para apoiar a recuperación do sector e activar traballos de rexeneración nas áreas máis afectadas.
Dentro deste programa, as mariscadoras que participen en labores de recuperación recibirán unha compensación de 700 euros mensuais por xornadas vinculadas a tarefas de mantemento, limpeza, vixilancia e restauración de hábitats mariños.
Para acceder a estas axudas, as confrarías deben asinar convenios específicos coa administración autonómica e aceptar medidas extraordinarias de conservación, incluíndo peches temporais e prohibicións de extracción en determinadas zonas.
Ata o momento, 17 confrarías e 27 plans de xestión xa se acolleron a este réxime especial, aínda que a previsión oficial apunta a que o número seguirá aumentando nas próximas semanas.
Galicia afronta unha das maiores crises marisqueiras dos últimos anos
A magnitude da crise queda reflectida tamén no aumento de profesionais obrigados a recorrer ao cesamento de actividade.
No arranque de 2026, un total de 448 traballadoras do mar estaban a cobrar a prestación xestionada polo Instituto Social da Mariña (ISM), cuadriplicando as cifras rexistradas un ano antes.
A deterioración produtiva afecta xa a boa parte do litoral galego. Segundo datos do propio sector, seis de cada dez plans marisqueiros presentan mortalidades superiores ao 50%, un escenario sen precedentes recentes en moitas zonas de produción.
As confrarías levan meses reclamando medidas adicionais, entre elas exencións nas cotas da Seguridade Social e novas liñas de apoio económico para miles de familias dependentes do marisqueo.
Un sector crave para a economía litoral galega
Máis aló do impacto ambiental, a crise evidencia a enorme dependencia económica e social que manteñen numerosas localidades galegas respecto ao marisqueo.
O sector xera emprego directo e indirecto en lonxas, depuradoras, comercialización e hostalería, alén de constituír un dos piares tradicionais da economía das rías.
A recuperación non dependerá unicamente da rexeneración natural dos bancos. Tamén será clave a evolución climática durante os próximos invernos e a capacidade do sector para adaptarse a fenómenos extremos cada vez máis frecuentes.
Mentres tanto, Galicia afronta un longo período de transición no que a prioridade será protexer o recurso e garantir a supervivencia económica de miles de profesionais vinculados ao mar.
A decisión da Xunta de prorrogar os plans marisqueiros confirma a gravidade da situación que atravesa o sector en Galicia. As mortaldades provocadas polas borrascas deixaron a moitas zonas produtivas ao límite e obrigan a pensar nunha recuperación lenta e progresiva.
Cun horizonte de ata catro anos, o marisqueo galego entra agora nunha etapa marcada pola rexeneración, a incerteza climática e a necesidade de soster social e economicamente a un dos sectores máis emblemáticos do litoral galego.