- A indemnización de 5,1 millóns polo Villa de Pitanxo desmonta argumentos técnicos sobre o naufraxio e reaviva o debate marítimo.
Unha resolución que marca rumbo no caso Pitanxo
A perda do Villa de Pitanxo, un dos naufraxios máis graves da pesca galega recente, volve situarse no centro do sector. A sentenza do Xulgado do Mercantil nº 2 de Pontevedra, agora firme, obriga a tres aseguradoras a indemnizar con 5,1 millóns de euros a Pesqueiras Nores, armadora do buque que se afundiu o 15 de febreiro de 2022 a 250 millas de Terranova, causando a morte de 21 tripulantes.
Co acordo de todas as partes sobre o pago da condena, o fallo non só pecha o proceso civil, senón que engade novos elementos de lectura para un sector que segue buscando respostas.
Indemnización e responsabilidades: o que aclara a sentenza
A resolución xudicial responsabiliza economicamente a:
- Mapfre España: 3.104.408 €
- Sociedade de Seguros Mutuos Marítimos de Vigo: 1.034.802 €
- Mutua de Seguros de Armadores de Buques de Pesca en España: 1.034.802 €
As aseguradoras trataron de eludir o pago apelando a presuntas irregularidades na xestión do barco: supostas modificacións non autorizadas, tanques de combustible fóra de plano, problemas de calado, escora permanente ou deficiencias na xestión sanitaria durante o covid.
Pero a xuíza foi tallante: ningunha desas alegacións quedou acreditada.
O fallo lembra que, segundo o principio de universalidade do risco naval, o asegurado só debe demostrar que o dano —a perda total do buque— produciuse “con ocasión da navegación marítima”, sen necesidade de probar a causa exacta. E neste caso, existían probas concluíntes do naufraxio.
Inspeccións en regra e navegabilidade acreditada
A sentenza subliña que o Villa de Pitanxo superara todas as inspeccións regulamentarias, contaba con certificados técnicos vixentes e dispoñía do despacho e a certificación de navegabilidade emitidos pola autoridade marítima competente, documentos que garanten que un buque cumpre os requisitos para facerse á mar.
A iso súmanse as revisións de Bureau Veritas e dos inspectores de Capitanía Marítima días antes da saída do pesqueiro desde Vigo. Os testemuños técnicos descartaron o uso de pañoles ou espazos non declarados como tanques de combustible e cualificaron de “inverosímil” a hipótese dunha sobrecarga oculta.
Tamén quedou sen sustento a teoría dunha escora permanente de tres ou catro graos, unha das ideas que máis ruído xerara na contorna da investigación.
O cruzamento de interpretacións: a sentenza contra a Ciaim
A resolución civil, xa firme, foi interpretada pola defensa da armadora como un golpe ás teses da Comisión de Investigación de Accidentes e Incidentes Marítimos (Ciaim), cuxo informe preliminar apuntaba a varios factores contribuíntes que agora quedan cuestionados.
Os avogados de Pesqueiras Nores aseguran que, tras case catro anos de análises, moitas das dúbidas expostas pola Ciaim —obras non autorizadas, navegación en zona de xeos, calados incorrectos, escora previa ou fallos no peche da tolva de desperdicios— xa foron despexadas xudicialmente.
Entre a documentación que apoia esta lectura figuran declaracións de inspectores públicos, técnicos de clasificación, prácticos do porto de Vigo e outros profesionais que participaron nas certificacións previas á última marea do buque.
En conxunto, sosteñen que o pesqueiro estaba en condicións de navegabilidade, que non había xeo no momento do sinistro e que non existían modificacións ilegais.
Un caso que segue navegando en augas profundas
Aínda que esta sentenza firme non aborda as causas definitivas do naufraxio —competencia da investigación administrativa e xudicial penal—, si inflúe no debate técnico e sectorial. A colisión entre conclusións civís e administrativas alimenta un escenario complexo para un caso cargado de sensibilidade humana e profesional.
No sector pesqueiro, o impacto vai máis aló do resultado económico: a resolución introduce elementos de seguridade xurídica e cuestiona algunhas hipóteses que xeraran inquietude entre armadores, tripulacións e entidades do ámbito marítimo.
O Villa de Pitanxo segue sendo unha ferida aberta para a pesca galega, pero esta sentenza marca un novo punto de referencia nun proceso que aínda ten percorrido.