- A frota do norte sofre un verán crítico: primeiro recortes de cota e agora o peche total da sardiña no Cantábrico Noroeste.
Un verán negro para a sardiña do norte
A sardiña (Sardiña pilchardus), unha das especies estrela do verán no Cantábrico e Galicia, vive o seu momento máis crítico en anos. O que comezou como un novo recorte de cotas semanais para a frota cerqueira, consumouse na madrugada do 18 de agosto de 2025 co peche total da pesqueira no Cantábrico Noroeste.
O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación primeiro reduciu os topes de captura, e poucos días despois decretou o peche para os buques de cerco, racú e piobardeira nas zonas CIEM VIIIc e IXa.
O tijeretazo á cota: de 10.000 a 6.000 quilos
Antes do peche, a frota xa vira como as súas marxes estreitábanse:
• Barcos de maior porte pasaron de 10.000 a 6.000 quilos semanais.
• O resto da frota quedou en 4.000 quilos.
• Impuxéronse ademais topes diarios moi ríxidos (3.000 kg para barcos grandes con diario electrónico; apenas 800 kg para os pequenos sen el).
Nunha especie tan condicionada polo bo tempo e as oportunidades de mercado, esta rixidez operativa complicaba enormemente a planificación de mareas.
O peche definitivo: só sardiña “de rebote”
O peche decretado a partir do 18 de agosto deixou en porto a toda a frota do Cantábrico. Desde ese día, a sardiña só pode chegar a lonxa como captura accidental noutras pesqueiras pelágicas (cabala, xurelo, anchoa), e nunca superando o 15 % do total desembarcado por viaxe.
A única vía para seguir faenando sardiña será obter transferencias temporais de cota, segundo a Orde APA/315/2020. Para a maioría, con todo, a campaña terminou en seco.
Dependencia do sur e miradas a Portugal
O contraste co sur volve acender o debate. Mentres a frota andaluza do golfo de Cádiz xestiona cotas individualmente e aínda dispón de remanentes —1,46 millóns de quilos sen consumir—, o norte esgotou en tempo récord os seus 10,13 millóns de quilos iniciais.
Ata o de agora transferíronse 2,9 millóns de quilos desde o sur ao norte, pero a repartición pendente non evitou o peche. Co Cantábrico bloqueado, moitos armadores miran cara a Portugal como posible salvavidas.
Mercado en alza, produto ausente
Paradoxalmente, a sardiña segue forte en prezo: 1,4 €/kg de media en lonxa, un 22 % máis que en 2024. A hostalería, a conserva e a exportación manteñen unha demanda robusta, pero o peixe escasea.
Para os cerqueiros, a sardiña é vital no verán: sostén tripulacións, chea lonxas e alimenta toda unha cadea económica que inclúe transporte, comercialización e transformación. O peche non só deixa barcos amarrados, tamén afecta a empregos e á economía azul das rías do norte.
O debate de fondo: xestión e futuro
O dobre golpe de recorte e peche reabre a discusión sobre o modelo de repartición norte-sur, a rixidez das cotas e a necesidade dunha xestión máis adaptada á realidade do mar.
No peirao, a sensación é amarga: mentres o mercado pide sardiña, a normativa pecha as redes. O futuro inmediato da especie no norte dependerá das negociacións con Portugal, dos intercambios de cota e dunha xestión que consiga equilibrar conservación e supervivencia do sector.