- Máis de 2.500 firmas reclaman declarar o salmón galego en perigo de extinción ante o seu drástico declive nos ríos.
- ONG ecoloxistas solicitan á Xunta declarar o salmón galego en perigo de extinción tras perder máis do 80% da súa poboación.
O salmón atlántico, un das grandes iconas dos ríos do norte peninsular, atravesa o seu momento máis crítico en Galicia. A presión sobre as súas poboacións alcanzou tal nivel que xa non se trata só de conservación, senón de evitar a súa desaparición.
Máis de 2.500 firmas cidadás apoian unha petición clara: que a Xunta de Galicia declare ao salmón galego en perigo de extinción e active medidas urxentes para a súa recuperación.
Unha campaña que gaña forza en tempo marca
Cinco organizacións ecoloxistas —Adega, Federación Ecoloxista Galega (FEG), Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN), AEMS-Ríos con Vida e Asociación Lobo— impulsaron en pouco máis dun mes unha campaña que xa supera as 2.500 firmas.
Baixo o lema #AlertaSalmónGalego, a iniciativa combina recollida telemática e presencial para reforzar a presión social sobre a administración autonómica.
O obxectivo é claro: que a Xunta inclúa ao salmón atlántico (Salmo salgar) no Catálogo Galego de Especies Ameazadas coa máxima categoría de protección.
Un declive histórico nos ríos galegos
Galicia: menos ríos, menos salmóns
Os datos científicos debuxan un escenario preocupante. Segundo o Atlas do Salmón Atlántico en España (2021), as poboacións galegas sufriron un derrubamento superior ao 80% desde a década de 1970.
O retroceso non é só numérico, senón tamén territorial:
- De máis de 20 ríos con presenza reprodutora pasouse a menos de 8.
- Moitas das poboacións actuais están fragmentadas e con baixa densidade.
- A capacidade de recuperación natural atópase comprometida.
Este escenario sitúa ao salmón galego nunha situación límite, con risco real de desaparición nalgunhas canles.
Por que “en perigo de extinción”?
As entidades promotoras sosteñen que o salmón cumpre cos criterios técnicos e legais esixidos para a súa catalogación como especie “en perigo de extinción”.
Esta figura non é simbólica: implica obrigacións concretas para a administración, entre elas:
- Restauración de hábitats fluviais
- Recuperación de zonas de freza e mellora da calidade da auga.
- Mellora da conectividade dos ríos
- Eliminación ou adaptación de obstáculos como presas que dificultan a migración.
- Seguimento científico continuo
- Programas de monitorización para avaliar a evolución das poboacións.
- En definitiva, un plan integral que combine ciencia, xestión e conservación.
- Impacto ecolóxico e cultural
- A posible desaparición do salmón atlántico en Galicia non sería só unha perda biolóxica.
Trátase dunha especie crave nos ecosistemas fluviais, cun papel esencial na cadea trófica e no transporte de nutrientes entre o mar e os ríos.
Ademais, o seu valor cultural e socioeconómico é incuestionable:
- Forma parte da identidade de moitas comarcas rurais
- Está ligado a tradicións pesqueiras históricas
- Xera actividade económica ao redor da pesca recreativa
A súa desaparición supoñería, segundo as ONG, unha “perda irreparable”.
Presión sobre a Xunta e déficit de xestión
A campaña tamén pon o foco na xestión institucional.
As organizacións ecoloxistas solicitaron unha convocatoria extraordinaria do Observatorio Galego de Biodiversidade para abordar a situación do salmón.
Denuncian que en 2025 este órgano consultivo non foi convocado, incumprindo a súa obrigación legal de reunirse polo menos unha vez ao ano.
Este feito engade tensión a un debate onde a urxencia científica choca cos tempos administrativos.
O sector ante un escenario incerto
Aínda que o salmón non ten o peso produtivo doutras especies mariñas, a súa situación reflicte problemas estruturais que afectan o conxunto do medio acuático:
- Degradación de hábitats
- Presión humana sobre os ecosistemas
- Impacto do cambio climático
Para o sector pesqueiro e marisqueiro, estes sinais son unha advertencia clara: a sustentabilidade xa non é unha opción, senón unha necesidade.
O futuro do salmón galego está nun punto de inflexión. Os datos científicos e o respaldo social coinciden na urxencia de actuar.
A posible declaración como especie en perigo de extinción marcaría un antes e un despois na súa xestión, obrigando a medidas concretas e coordinadas.
Mentres tanto, a campaña #AlertaSalmónGalego segue aberta, lembrando que a conservación dos ecosistemas non só depende das administracións, senón tamén da presión e conciencia colectiva.