- A frota española de altura esixe a Facenda as mesmas exencións fiscais que o Supremo xa recoñece a militares por traballar en augas internacionais.
A pesca esixe igualdade fiscal: “A nosa vida tamén é no estranxeiro”
Os mariñeiros españois que faenan máis aló das 200 millas da costa non queren privilexios, pero si xustiza. Tras anos soportando unha tributación que consideran discriminatoria, un movemento iniciado en Galicia está a reclamar formalmente a Facenda o mesmo trato fiscal que xa se aplica a traballadores expatriados… e agora tamén, segundo o Supremo, a militares embarcados en misións internacionais.
O detonante: unha sentenza que pode cambialo todo
O 4 de maio, o Tribunal Supremo fallou a favor dunha militar embarcada na fragata Vitoria, recoñecendo o seu dereito á exención de ata 60.100 euros no IRPF por traballar en augas internacionais. Este precedente prendeu a mecha no sector pesqueiro, onde centos de tripulantes de barcos de pavillón español comezaron a preparar reclamacións administrativas individuais. En tan só tres semanas, xa se mobilizaron case 900 pescadores.
Unha loita que transcende o económico
O capitán de gran altura José Otero, un dos portavoces desta iniciativa, resúmeo con crueza: “As nosas mulleres e os nosos fillos son viúvas e orfos case todo o ano”. Non se trata só de diñeiro, senón de visibilizar unha vida marcada polo sacrificio, o illamento e o esquecemento institucional. “Non pedimos un trato especial, só xustiza: que se nos recoñeza o mesmo que a quen vive condicións laborais comparables, ou mesmo menos esixentes”, engade Otero.
Un agravio fiscal que empuxa á frota ao abismo
Neste momento, resulta máis rendible enrolarse en barcos de bandeira estranxeira —aínda que sexan propiedade de armadores españois—, xa que gozan de vantaxes fiscais que non se aplican a quen navega baixo pavillón nacional. Esta situación provoca un auténtico éxodo de tripulantes cualificados cara a frotas de países como Francia, Reino Unido ou Irlanda, deixando aos buques españois sen persoal suficiente e agravando o problema da substitución xeracional.
Aetinape súmase: “A situación é insostible”
Desde a Asociación Española de Titulados Náutico Pesqueiros (Aetinape), o respaldo é total. Lembran que levan máis de tres décadas alertando deste agravio. Nun comunicado, instan o Goberno español a equiparar o réxime fiscal dos pescadores co dos militares, e denuncian que a dureza desta vida laboral está a condenar ao sector á precariedade e á deslocalización.
Ademais, a asociación pon sobre a mesa unha advertencia clara: se España non actúa con urxencia, aumentará a dependencia de tripulacións estranxeiras e acelerarase a perda de frota nacional.
Máis aló dos despachos: unha vida en condicións extremas
Os argumentos xurídicos non tapan a realidade do día a día. “Vivimos e traballamos a bordo as 24 horas. Non hai conciliación posible. O mar non entende de festivos nin horarios”, explica Aetinape. Os pescadores de altura están sometidos a unha presión física e emocional que non cesa: vixilancia constante do estado do mar, quendas esgotadoras, illamento total. E con todo, con cargas fiscais comparables a quen traballa en terra.
Que di a lei?
A lexislación actual permite exencións fiscais para quen traballa efectivamente no estranxeiro, e para empresas non residentes ou con establecementos permanentes no exterior. Pero ata o de agora, Facenda e algúns tribunais interpretaban que os barcos —mesmo en augas internacionais— contan como “territorio nacional” se teñen bandeira española.
A recente sentenza do Supremo desafía esa visión, abrindo a porta a que se recoñeza legalmente que quen pasa meses faenando máis aló das fronteiras merecen o mesmo tratamento fiscal que outros traballadores desprazados fóra do país.
Galicia no foco: tomará partido a Xunta?
Aínda que o conflito é co Goberno central, Aetinape menciona expresamente á Xunta de Galicia, a comunidade con maior número de profesionais do mar. O respaldo institucional galego podería ser clave para que esta reivindicación gañe forza en Madrid. O reto non é menor: sen medidas fiscais compensatorias, a frota española podería seguir perdendo competitividade, tripulación e futuro.
O fallo do Supremo deu aire a unha reclamación histórica. O sector pesqueiro de altura pide o que considera un dereito: ser tratados con equidade polo fisco. Se o Goberno non responde, a frota nacional seguirá baleirándose. E con ela, a alma dun oficio que aínda alimenta a Europa desde as zonas máis duras e remotas do planeta.