- O sector pesqueiro e do mexillón pide ao Gobierno que non licite eólica mariña ata revisar o POEM, o plan que ordena os usos do espazo marítimo.
- Organizacións pesqueiras, bateeiros e colectivos ambientais reclaman ao Ministerio que non licite parques eólicos mariños ata concluír a revisión do POEM prevista ata 2027.
Pesca e mexillón piden frear a eólica mariña ata revisar o POEM
O debate sobre a eólica mariña volve axitar o litoral galego. Confrarías de pescadores, organizacións de produtores de mexillón e colectivos ambientais pediron ao Ministerio para a Transición Ecolóxica que non inicie a licitación de parques eólicos mariños mentres non conclúa a revisión do Plan de Ordenación do Espazo Marítimo (POEM).
As entidades alertan de que o actual mapa de zonas con potencial para a enerxía eólica offshore non contempla adecuadamente os impactos sobre a pesca, os caladoiros, a biodiversidade mariña nin os hábitats sensibles, unha carencia que podería xerar conflitos co sector e riscos xurídicos para os futuros proxectos.
Que é o POEM e por que é clave para a eólica mariña
O Plan de Ordenación do Espazo Marítimo (POEM) é a ferramenta que organiza os usos do mar en España. Define áreas prioritarias para distintas actividades: pesca, transporte marítimo, conservación ambiental ou desenvolvemento enerxético, incluída a eólica mariña flotante.
O Goberno aprobou o primeiros POEM en 2023 para as cinco demarcacións mariñas españolas. Neles identifícanse as Zonas de Alto Potencial (ZAP) para o desenvolvemento de parques eólicos en alta mar.
Con todo, o propio plan atópase actualmente en proceso de revisión, un proceso que se estenderá previsiblemente ata 2027.
As organizacións que lanzaron a advertencia sosteñen que a versión vixente non incorpora suficiente información sobre impactos en caladoiros pesqueiros, roteiros de cetáceos, aves mariñas ou ecosistemas vulnerables, aspectos clave para unha planificación marítima equilibrada.
O sector pesqueiro teme perder caladoiros
Para as confrarías e organizacións do mar, o principal risco é que a implantación de parques eólicos mariños realícese sen unha avaliación adecuada do seu impacto sobre a actividade pesqueira.
As áreas sinaladas como potencialmente aptas para a eólica poderían coincidir con zonas utilizadas por flotas artesanais ou con caladoiros de alto valor económico, o que xeraría restricións de acceso ou alteracións nos ecosistemas.
O sector lembra que a pesca artesanal depende de espazos concretos e de proximidade, polo que calquera limitación no acceso ao mar pode ter consecuencias directas sobre a rendibilidade das embarcacións e o emprego nas comunidades costeiras.
Ademais, a presenza de grandes infraestruturas enerxéticas podería modificar correntes, fondos mariños ou roteiros migratorios de especies, con efectos aínda pouco estudados.
Preocupación tamén no sector do mexillón
Entre as organizacións que expresaron a súa preocupación atópanse tamén produtores de mexillón, unha actividade crave en Galicia.
O cultivo en bateas depende en gran medida do equilibrio ambiental das rías, especialmente de factores como a calidade da auga, as correntes ou a produtividade do fitoplancto.
Os produtores temen que a planificación enerxética offshore non estea a ter en conta suficientemente o impacto indirecto que poderían ter os parques eólicos sobre estes sistemas produtivos, especialmente se se instalan en áreas próximas a zonas de influencia das rías.
Galicia concentra máis do 90% da produción de mexillón de España, con miles de empregos directos e indirectos vinculados á actividade bateeira.
Galicia, un territorio especialmente sensible
O conflito ao redor da eólica mariña ten unha especial intensidade en Galicia, onde o mar é un dos piares económicos do territorio.
A comunidade conta con:
- Máis de 4.000 embarcacións pesqueiras
- Preto de 60 confrarías de pescadores
- A maior produción europea de mexillón en batea
- Amplas zonas de alto valor ecolóxico e pesqueiro
Por este motivo, organizacións ambientais como ADEGA e plataformas vinculadas á defensa da Ría de Arousa reclamaron unha planificación máis rigorosa.
Ao seu xuízo, iniciar procesos de licitación sobre un plan incompleto supoñería un erro estratéxico que podería desembocar en conflitos sociais, recursos xudiciais ou atrasos no propio desenvolvemento da enerxía eólica mariña.
Risco de inseguridade xurídica para os proxectos
As organizacións advirten alén doutro factor clave: a seguridade xurídica.
Se os parques se licitan utilizando un mapa que posteriormente será modificado durante a revisión do POEM, os proxectos poderían verse afectados por cambios regulatorios ou conflitos con outros usos do mar.
Isto, sinalan, podería prexudicar tanto ao sector pesqueiro como ás propias empresas enerxéticas.
Nese sentido, defenden que unha planificación sólida e consensuada beneficia a todos os actores, evitando litixios e facilitando a aceptación social das novas infraestruturas enerxéticas.
Unha transición enerxética que debe convivir co mar
O desenvolvemento da eólica mariña é unha peza importante na transición enerxética europea. España aposta especialmente pola tecnoloxía flotante, capaz de instalarse en augas profundas como as do Atlántico.
Con todo, o sector pesqueiro insiste en que a transición enerxética non pode construírse a costa do mar nin das actividades tradicionais que dependen del.
As organizacións que lanzaron o aviso ao Gobierno piden unha medida sinxela: esperar a que finalice a revisión do POEM antes de licitar novos parques eólicos mariños.
Unha pausa que, segundo defenden, permitiría mellorar a planificación, incorporar datos científicos actualizados e garantir que a convivencia entre enerxía, pesca e biodiversidade sexa realmente sostible.