- O fenómeno óptico do raio verde, visible ao ocaso sobre o mar, volve asomar en Loiba. Un veciño cáptao desde o icónico banco de Ortegal.
O raio verde, ese escintileo fugaz que o mar revela á tardiña
Unha xoia óptica que só o océano sabe mostrar
Sobre os cantís de Loiba, en pleno corazón da costa de Ortegal, o Atlántico volve ofrecer un dos seus espectáculos máis esquivos: o raio verde. Non é maxia, pero paréceselle. Este fenómeno óptico, tan belo como difícil de presenciar, foi de novo capturado polo veciño Rafael Prieto Vidal, desde o seu posto habitual: o coñecido como “mellor banco do mundo”, con vistas infinitas ao horizonte onde o sol e o mar fúndense nun mesmo trazo.
Nos últimos días, Prieto —observador minucioso do ceo e creador deste miradoiro natural— ha logrado retratar por segunda vez este fenómeno que ocorre apenas durante un segundo, cando o sol despídese do día e afúndese no océano. Xa o conseguía en 2018. Agora, volve demostrar que a costa galega tamén garda secretos que só o que espera sabe ver.
Un efecto óptico que esixe paciencia… e mar
“O raio verde non é fácil de ver”, advirte Enrique Alonso, presidente da Fundación Ceo, Ciencia e Cultura, e promotor do Observatorio Astronómico de Forcarei. Non se trata dun raio como tal, senón dun leve escintileo verdoso que aparece xusto antes de que o sol desapareza por completo no horizonte. A súa orixe está na física atmosférica: é a refracción da luz solar, alterada pola densidade e estabilidade do aire, que en determinadas condicións separa as cores do espectro visible.
“É como unha firma que deixa o sol antes de irse”, describe Alonso. Canto máis limpa e estable está a atmosfera, máis posibilidades hai de que ocorra. O mar, engade, é o mellor escenario posible: sen obstáculos, o sol déixase ver uns segundos máis que sobre terra firme, o que amplía a xanela para o fenómeno.
(Puesta de sol, en un momento previo a la formación del rayo verde – Rafael Prieto Vidal )
Un fenómeno para mariñeiros, observadores e soñadores
Aínda que o raio verde pode observarse desde calquera punto con boa visibilidade e horizontes limpos, o litoral é o seu territorio natural. Por iso tantos navegantes falaron del ao longo da historia, e por iso tamén Julio Verne dedicoulle unha novela. “Sobre o mar é onde mellor prodúcese”, insiste Alonso, “porque non hai montañas nin vexetación que o oculten e porque o ángulo de visión é máis xeneroso”.
Este detalle non é menor para quen vive do mar ou co mar. Mariñeiros, percebeiros e mariscadores levan xeracións observando o ceo para interpretar o tempo ou o rumbo. Nesa sabedoría oral, o raio verde é un símbolo de bo agoiro, un luxo da natureza que, cando aparece, parece recompensar a espera e a conexión coa contorna.
Loiba: máis que unha postal, un miradoiro ao cosmos atlántico
Rafael Prieto, nacido en Feás pero afincado en Loiba, ideou hai anos o banco que se alza neste punto estratéxico do litoral de Ortigueira, entre o cabo Ortegal e os temidos Aguillóns. Desde alí, a paisaxe transfórmase á tardiña nun escenario épico. “Puiden ver o raio verde ata tres veces estes días”, conta, aínda que non todas as veces logrou captalo coa mesma nitidez.
As súas fotografías, máis aló do valor estético, tamén son documentos científicos. En tempos de cambio climático, a calidade da atmosfera varía e con iso a frecuencia de fenómenos como leste. A captura do raio verde non é só poesía visual: é tamén un sinal do estado do aire e do comportamento da luz na nosa atmosfera costeira.
Unha postal galega que seduce ao mundo
A viralidad do “mellor banco do mundo” en redes sociais e medios internacionais converteu Loiba nunha icona do turismo galego. Pero máis aló do reclamo, o banco de Rafael e o seu raio verde representan algo máis profundo: a posibilidade de que o litoral galego, ademais de vida e economía, sexa tamén ciencia e arte.
Cada fotografía dese segundo fugaz é unha invitación para mirar o mar doutro xeito. E nese exercicio —entre a observación e a emoción— Galicia ten moito que ensinar.