- O ourizo galego gaña peso económico e cotízase xa por encima de 190 €/kg en gónadas. Aguiño e Ribeira lideran unha campaña marcada pola sustentabilidade.
O ourizo de mar, de recurso residual a piar económico
Hai non tantos anos, ninguén poxaría nunha lonxa por ourizo de mar. Hoxe, o equinodermo galego converteuse nun manxar cotizado, clave nos ingresos de moitas confrarías. A campaña recentemente finalizada en Aguiño e Ribeira confírmao: máis de 100.000 quilos comercializados e 1,6 millóns de euros en só 36 días de traballo.
A nivel galego, a facturación do ourizo ascende xa a 6,8 millóns, con Aguiño á fronte como principal lonxa provedora. O que antes se descartaba, hoxe sostén familias.
Menos quilos, máis valor: prezos, control e calendario
No conxunto de Galicia, a campaña do ourizo deixou 146.000 quilos en lonxa —menos que os 162.000 do ano anterior—, pero a súa cotización alcanzou unha media de 11,55 euros por quilo. O tope de captura, fixado por Aguiño e Ribeira en 20 quilos diarios por tripulante, foi clave para protexer un recurso que tarda anos en rexenerarse.
Ademais, ambas as confrarías estableceron un prezo mínimo de 10 €/kg: se en poxa non se alcanzaba, ao día seguinte non se faenaba. A caída de cotización ata os 8 euros en abril precipitou o peche anticipado da campaña.
Gónadas que superan os 190 euros por quilo
O ourizo non se vende pola súa carne, senón polas súas gónadas: pequenas porcións de mar puro. Para obter 500 gramos de produto útil fan falta preto de 10 quilos de animal. Iso coloca o valor real por quilo útil por encima dos 190 euros, moi por encima do percebe ou mesmo da ameixa fina.
As conserveiras e empresas de conxelado sábeno. Algunhas como Robemar ou Ángel Mar atoparon clientes en Barcelona, Cádiz, Madrid ou mesmo Italia e Francia. A empresa Pedreira, de Camariñas, un dos maiores compradores do país, asegura que este ano o ourizo chegou “pouco rendido e moi caro”, pero segue sendo unha aposta estratéxica.
O mercado tira, pero o mar avisa
O adianto da desova —relacionada co aumento da temperatura da auga— levou a Aguiño e Ribeira a solicitar á Xunta cambiar o calendario para iniciar en xaneiro en lugar de decembro. A modificación busca adaptarse ao ciclo biolóxico do equinodermo e mellorar a calidade do produto.
O presidente da agrupación de Aguiño, Manuel Ángel Reiriz, non descarta que, a medio prazo, necesítese unha veda prolongada dun ou dous anos para evitar un colapso. “Hai zonas que presentan certos indicios de esgotamento”, afirma.
Galicia toma posicións no mercado europeo do ourizo
A rula de Aguiño lidera con 60 toneladas vendidas e 690.000 euros de facturación. Séguenlle Malpica, Baiona, Lira (41 toneladas e 460.000 euros), Ribeira, Muros e Porto do Son. Nesta última, a pesar de contar só con media ducia de embarcacións con permex, facturáronse máis de 100.000 euros.
A nivel internacional, o ourizo galego consolídase no norte da península, Francia e Italia, onde se valora especialmente a hueva conxelada. En España, Asturias e Cataluña son os principais destinos, mentres que a conserva atopa mercado en todo o país.
Sustentabilidade como condición de futuro
O éxito económico non oculta o risco de sobreexplotación. A redución de topes, o prezo mínimo por quilo e o control da actividade son medidas ben valoradas polo sector. Pero algúns patróns, como Jesús Pedreira, alertan: “Houbo moito ourizo baleiro. Algo está a cambiar non mar”.
A calidade, o rendemento e a presión comercial obrigan a reforzar o modelo de xestión. O ourizo pasou de ser un extra para converterse no primeiro recurso para moitas confrarías, desprazando ao percebe ou ao polbo. Iso esixe medidas de futuro, non só para protexer o recurso, senón tamén o prestixio dun produto que Galicia soubo transformar en ouro mariño.