- As choivas persistentes e a baixada de salinidade manteñen en alerta ao marisqueo galego, con especial preocupación en Noia e a ría de Arousa.
- O sector marisqueiro galego vixía o impacto dos temporais e a baixa salinidade. Noia cuantifica perdas e Arousa teme danos tras o aumento do caudal do Ulla.
O marisqueo galego volve mirar ao ceo… e aos ríos. A sucesión de borrascas que azouta Galicia mantén en albas a mariscadoras e mariscadores, que temen atopar os bancos cubertos de bivalvo morto cando poidan retomar a actividade. A experiencia pesa, e moito: choivas persistentes, achegas masivas de auga doce e descensos bruscos de salinidade forman unha combinación xa coñecida no litoral.
A preocupación esténdese desde a ría de Muros-Noia ata Arousa, onde o papel do río Ulla volve situarse no centro do debate sectorial.
Noia pon cifras á alarma
En Noia, a situación xa pasou do temor aos datos. As primeiras avaliacións realizadas pola confraría local elevan a mortaldade do bivalvo na zona intermareal ata entre un 60 e un 70 %, especialmente nas áreas onde traballan as mariscadoras a pé durante a marea morta.
As inspeccións, realizadas a bordo de dúas lanchas, revelaron que o impacto é moito menor nas zonas de traballo á boia, onde as perdas oscilan entre o 15 e o 20 %. Ademais, ao redor do 75 % dos bancos marisqueiros presentan unha afectación limitada, concentrándose os danos máis graves en aproximadamente unha cuarta parte das concesións.
Por especies, a afección non é homoxénea: a ameixa xaponesa e a babosa mostran unha resistencia maior, con perdas provisionais en torno ao 15 %, moi por baixo doutros episodios recentes.
O Tambre e a xestión da auga doce
O sector da Ría de Muros-Noia volve sinalar á xestión da auga doce como un factor determinante. Os patróns maiores das confrarías reclaman á Xunta un protocolo estable de baleirado do encoro do Tambre, que teña en conta o ciclo de mareas para favorecer a mestura de augas.
Segundo os representantes do sector, unha liberación coordinada coa pleamar podería reducir notablemente a mortaldade rexistrada. Detrás desta demanda, lembran, hai máis dun milleiro de familias que dependen directamente do marisqueo e que senten que o impacto podería mitigarse cunha mellor planificación.
Arousa e o Ulla: o eixo estrutural do problema
Se Noia é hoxe o aviso máis visible, a Ría de Arousa é o gran termómetro do impacto global. A principal ría marisqueira de Galicia segue con atención a evolución do caudal del Río Ulla, un das achegas de auga doce máis determinantes para o equilibrio de salinidade dos seus bancos.
Polo momento, non se cuantificaron mortaldades tan elevadas como en Muros-Noia, pero as confrarías arousás recoñecen que a preocupación é máxima, especialmente nas zonas máis próximas á desembocadura e nos bancos intermareales máis expostos durante mareas vivas.
A experiencia pesa: Arousa xa sufriu nos pasado episodios de choivas prolongadas que, semanas despois, traducíronse en enfraquecemento do bivalvo, atrasos nas campañas e perdas económicas a medio prazo, mesmo sen mortaldades inmediatas.
O risco que non sempre se ve
O sector advirte de que o problema non é só a morte directa do marisco. A baixa salinidade prolongada debilita ao bivalvo, reduce o seu crecemento e déixao máis exposto a enfermidades e a futuros episodios adversos. Un dano silencioso que pode condicionar toda a campaña, mesmo cando o mar volve á normalidade.
A posición da Consellería do Mar
Desde a Xunta, a conselleira do Mar, Marta Villaverde, subliñou que a situación actual non é comparable á crise do outono de 2023, cando se rexistraron mortaldades masivas de berberecho e ameixa en varias rías.
Villaverde insiste en que o volume de auga doce que está a entrar agora non alcanza aqueles niveis, aínda que recoñece que se mantén unha vixilancia constante de parámetros crave como a salinidade, a temperatura ou o pH, mediante as boias de medición repartidas polo litoral.
A responsable autonómica destaca ademais o diálogo permanente coas confrarías e o seguimento técnico continuo dos bancos, e avanza que, unha vez finalice a cadea de borrascas, realizarase unha avaliación máis completa para acordar posibles medidas co sector.
Un febreiro decisivo para o marisqueo
As próximas semanas serán clave. Se as choivas continúan, o berberecho que xa está ao límite podería sufrir novas perdas. En Noia, a previsión inicial era retomar a actividade a comezos de marzo, pero todo dependerá de como evolucionen os temporais e dos resultados das avaliacións técnicas.
Mentres tanto, o marisqueo galego volve enfrontarse a unha realidade cada vez máis frecuente: temporais máis longos, ríos con maiores caudais e unha necesidade crecente de protocolos claros e coordinados que permitan compatibilizar a seguridade das infraestruturas hidráulicas coa supervivencia dun sector esencial para a economía e a identidade do litoral.