- A dragaxe do Lérez segue bloqueado a falta dun punto de vertedura autorizada, a pesar de que o sedimento foi analizado e aprobado en catro campañas en 15 anos.
Dragaxe do Lérez: 15 anos de análises paralizadas pola burocracia
A dragaxe do río Lérez, clave para a operatividade do porto de Pontevedra, segue atascado por un factor extrapesquero: a falta de autorización estatal para verter os áridos extraídos no mar. Todo iso, a pesar de que catro campañas técnicas nos últimos 15 anos avalan a calidade do material e que existe un informe oficial —o do CEDEX— que prioriza unha localización para o depósito, pechada en 2021 polo propio Ministerio.
O caso pon de relevo as friccións entre administracións e o impacto que pode ter a parálise política sobre a actividade portuaria, a seguridade da navegación e a xestión ambiental en zonas costeiras sensibles como a ría de Pontevedra.
Un informe técnico esquecido na mesa do MITECO
Portos de Galicia —o ente público autonómico responsable da infraestrutura portuaria— leva meses á espera de que o Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO) autorice un punto de vertedura para poder continuar a tramitación ambiental da dragaxe.
Desde abril, o MITECO ten sobre a súa mesa un informe do CEDEX (Centro de Estudos e Experimentación de Obras Públicas), organismo estatal de referencia en materia de enxeñería marítima. Ese documento identifica tres puntos potenciais para a vertedura, e dá prioridade precisamente ao que foi clausurado en 2021 polo propio Ministerio, o que engade unha capa de contradición técnica e administrativa ao proceso.
Catro campañas de análises: sedimentos non contaminantes
Un dos puntos crave do proxecto é a calidade ambiental dos áridos a extraer. Segundo Portos de Galicia, entre 2009 e 2024 realizáronse catro campañas de caracterización, validadas polo CEDEX, que determinan que os sedimentos corresponden ás categorías A e B: non contaminados segundo a normativa vixente.
Significa isto que están completamente libres de metais pesados? Non, pero si que as súas concentracións son moi baixas e non representan un risco para o ecosistema mariño, o que cumpre os requisitos para a súa vertedura en mar aberto sen necesidade de tratamento previo.
Que se quere dragar e por que é importante?
A dragaxe prevista afecta a un tramo de 3,2 quilómetros da canle de acceso ao porto de Pontevedra, desde a bocana na ría ata a contorna do Club Naval, abarcando boa parte da fronte marítima urbana. Trátase da dragaxe máis ambiciosa que tramita Portos de Galicia ata a data, e a súa execución é vital para garantir a operatividade náutica e a seguridade de embarcacións que acceden a esta zona portuaria.
Ademais, trátase dunha zona previamente delimitada e estudada ambientalmente, con garantías técnicas sobre a composición dos fondos e os seus posibles efectos sobre a contorna.
Calquera modificación da área de actuación implicaría repetir todos os estudos batimétricos, ambientais e de caracterización, co consecuente atraso en prazos e encarecemento do proxecto. Algo que, a día de hoxe, non é viable nin desde o punto de vista técnico nin orzamentario.
Que está en xogo para o mar?
A falta de avances nesta dragaxe non é só un problema de obra pública: tamén o é para a saúde da contorna marítima-portuaria. Os fondos colmatados dificultan a circulación de auga, alteran as condicións de sedimentación e poden influír na salinidade e osixenación do estuario, afectando tanto a especies mariñas como ás actividades marisqueiras e náuticas.
Ademais, se non se actúa a tempo, o risco de encallamientos aumenta, limitando o tráfico marítimo e a actividade dos clubs náuticos e pesqueiros, co consecuente prexuízo económico e social para a zona.
Un pescozo de botella administrativo
En resumo, o proxecto de dragaxe do Lérez cumpre cos requisitos técnicos, ambientais e de planificación, pero segue bloqueado pola falta dunha autorización ministerial que non chega. O caso pon en evidencia a desconexión entre distintos niveis de administración, e como decisións técnicas avaladas por organismos estatais poden quedar anuladas por decisións políticas ou falta de coordinación entre departamentos.
Mentres tanto, a ría de Pontevedra segue esperando unha solución que combine sustentabilidade, funcionalidade portuaria e respecto ao medio mariño. O mar, como sempre, non espera.