- Gardacostas retira 561 cacharros ilegais con máis de 267 quilos de polbo en Galicia e reabre o debate sobre o furtivismo e a protección dos recursos mariños.
- A retirada de 561 cacharros ilegais e máis de 267 quilos de polbo antes do fin da veda evidencia que o furtivismo segue sendo un dos maiores desafíos para a sustentabilidade do mar en Galicia e para miles de familias que viven da pesca e o marisqueo.
O furtivismo do polbo ameaza o futuro do mar galego
A poucos días da reapertura da campaña do polbo en Galicia, unha nova actuación do Servizo de Gardacostas volveu a poñer sobre a mesa un problema que o sector coñece demasiado ben: o furtivismo segue sendo unha das maiores ameazas para a sustentabilidade dos recursos mariños e para a economía de miles de familias que viven legalmente do mar.
Os últimos operativos desenvolvidos na costa da Guarda, a ría de Arousa, a ría de Vigo e Corrubedo concluíron coa retirada de 561 cacharros e alcatruces ilegais, o comiso de máis de 267 quilos de polbo, alén de decenas de nasas e máis de 6.100 metros de redes prohibidas. A maior parte das capturas puideron ser devoltas vivas ao mar, evitando un maior impacto sobre a poboación da especie.
Máis aló da importancia do operativo, os datos volven demostrar que o problema segue moi lonxe de estar controlado.
Que atoparon os Gardacostas?
A actuación máis importante produciuse na costa da Guarda, onde foron retirados 450 cacharros ilegais que contiñan ao redor de 175 quilos de polbo.
Na ría de Arousa tamén se desenvolveu un amplo dispositivo en distintos puntos como Defragueiras, Negreiriñas, Taragoña, As Negreiras, a Mesa de Con ou Pedras Negras, onde se localizaron numerosas artes sen identificar ou colocadas de forma irregular.
As inspeccións tamén alcanzaron a ría de Vigo e Corrubedo, onde foron retirados miles de metros de redes ilegais e liberadas especies como rodaballo, raia, centola, lagosta, boi e outras capturas que permanecían vivas.
Galicia, un dos territorios europeos con maior presión furtiva
Aínda que o furtivismo existe practicamente en todos os países con actividade pesqueira, Galicia presenta unha realidade especialmente complexa.
A enorme extensión de costa —case 1.500 quilómetros entre litoral continental, rías e illas—, a extraordinaria riqueza biolóxica das súas augas e o elevado valor comercial de especies como o polbo, o percebe, a centola, a nécora ou a ameixa converten ao litoral galego nun obxectivo permanente para a pesca ilegal.
A iso súmase outro factor diferencial: a intensa actividade extractiva profesional.
Miles de pescadores, mariscadores e percebeiros traballan diariamente no litoral galego. Alí onde existe unha gran produción tamén aparecen quen intenta aproveitarse do recurso na marxe da lei.
O resultado é evidente. Son poucas as semanas nas que non transcende algunha operación contra o furtivismo desenvolvida por Gardacostas, Guardia Civil, Policía Autonómica ou o Servizo de Protección da Natureza (SEPRONA).
Un problema que vai moito máis alá do roubo de peixe
Cada cacharro ilegal retirado supón moito máis que unha infracción administrativa.
Cando durante a veda se capturan polbos reprodutores ou exemplares que deberían permanecer no mar para completar o seu ciclo biolóxico, redúcese a capacidade de recuperación do recurso.
Iso termina afectando directamente os profesionais que si cumpren as normas.
Menos polbo dispoñible significa menores capturas legais, menor rendibilidade para a flota artesanal, menos actividade nas lonxas e menos traballo para toda a cadea comercial, desde transportistas ata comercializadoras, industrias transformadoras e restauración.
En definitiva, o furtivismo non prexudica unicamente ao medio mariño; tamén dana o tecido económico que depende del.
Por que resulta tan difícil acabar co furtivismo?
Os propios profesionais do sector levan anos apuntando a varias causas.
A primeira é a enorme dificultade para vixiar de forma permanente un litoral tan amplo e con miles de puntos de fondeo posibles.
A segunda é o importante beneficio económico que xera o mercado ilegal.
O polbo alcanza cotizacións moi elevadas, especialmente en determinadas épocas do ano, o que converte a actividade furtiva nun negocio moi rendible para quen asume o risco de incumprir a normativa.
A iso súmase a dificultade para identificar moitas artes abandonadas ou fondeadas sen sinalización, o que impide localizar posteriormente aos seus propietarios.
Que solucións reclama o sector?
As organizacións profesionais levan anos defendendo que a solución pasa por actuar desde varias frontes de forma simultánea.
Entre as medidas que con maior frecuencia reclaman destacan:
- Incrementar a vixilancia marítima e terrestre, especialmente durante as vedas.
- Incorporar máis medios tecnolóxicos, como drons, cámaras térmicas e sistemas de vixilancia intelixente.
- Reforzar a coordinación entre Gardacostas, Guardia Civil e Policía Autonómica.
- Endurecer as sancións para os reincidentes e perseguir tamén a comercialización do produto ilegal.
- Intensificar as inspeccións en puntos de venda e canles de distribución para cortar a saída comercial das capturas furtivas.
- Promover campañas de concienciación dirixidas tanto a consumidores como a establecementos hostaleiros para evitar a compra de produto sen rastrexabilidade.
Diversos representantes do sector coinciden en que mentres exista demanda de peixe e marisco obtido ilegalmente seguirá existindo quen trate de abastecer ese mercado.
Protexer o mar é protexer miles de empregos
A operación desenvolvida estes días permitiu devolver ao mar centos de quilos de polbo e retirar centos de artes ilegais antes da reapertura da campaña, evitando un dano aínda maior sobre o recurso.
Con todo, o propio volume das incautacións demostra que o furtivismo continúa sendo un dos grandes desafíos do litoral galego.
A sustentabilidade do mar non depende unicamente das vedas ou da xestión científica dos recursos. Tamén esixe combater con firmeza a quen esquilma un patrimonio natural do que dependen miles de familias.
Porque cada polbo capturado ilegalmente non só desaparece do mar: tamén resta oportunidades a quen vive del respectando as normas e compromete o futuro dun dos sectores económicos máis emblemáticos de Galicia.