- O Congreso debaterá subir o coeficiente redutor dos mergulladores profesionais do 0,15 ao 0,30, dada a súa alta sinistralidade e desgaste prematuro.
A idade de xubilación dos mergulladores volve ao primeiro plano
A Comisión de Traballo do Congreso abordará nos próximos días unha proposta clave para o futuro dun dos oficios máis duros do mar: o mergullo profesional. A iniciativa, impulsada polo grupo Sumar, propón incrementar o coeficiente redutor da idade de xubilación para os mergulladores industriais, actualmente fixado en 0,15, ata alcanzar polo menos o 0,30.
O Instituto Social da Mariña (ISM), organismo dependente do Ministerio de Inclusión e Seguridade Social, apoia este aumento e considérao xustificado pola elevada sinistralidade, o esforzo físico e a deterioración de saúde prematuro asociado a esta profesión.
Unha profesión con risco extremo
Os datos que acompañan a proposta parlamentaria son contundentes. Segundo a CXT, entre 1989 e 2014, os mergulladores comerciais concentraron o 78,9% dos accidentes laborais mortais rexistrados no sector marítimo. O risco de sufrir un accidente grave é, segundo a propia iniciativa, 290 veces superior ao da poboación activa media en España.
Ademais, destácase que a idade media á que aparecen patoloxías invalidantes entre estes traballadores é de só 33 anos, e é “certamente difícil” atopar profesionais en activo que superen os 50 anos de idade.
Que é o coeficiente redutor?
O coeficiente redutor de xubilación permite adiantar a idade de retiro sen penalización para profesións especialmente penosas ou perigosas. No caso do mergullo profesional, a lei de pesca sostible e investigación pesqueira de 2023 introduciu un primeiro coeficiente do 0,15. Con todo, tanto o ISM como os sindicatos considérano claramente insuficiente.
O incremento a 0,30 permitiría rebaixar en maior proporción os anos necesarios para acceder á pensión completa, en consonancia coa realidade do traballo submarino. O sindicato CXT vai mesmo máis aló e propón un coeficiente do 0,40.
Unha materia pendente: o mergullo recreativo
Actualmente, os instrutores de mergullo recreativo e técnico non teñen acceso a ningún tipo de coeficiente redutor, a pesar das condicións de inmersión continuada, #estrés #físico e exposición ao risco. A proposta que se debaterá no Congreso tamén solicita que se valore a inclusión destes perfís nos novos mecanismos de avaliación que o Goberno ten en fase de tramitación.
Devandito mecanismo permitiría estudar caso a caso a incorporación de novas profesións ás listaxes con dereito a coeficiente, sempre baixo criterios técnicos e de sinistralidade documentada.
Impacto no sector mariño e costeiro
O recoñecemento destas condicións laborais tería un impacto directo no ámbito mariño profesional, especialmente en zonas con alta presenza de mergulladores industriais, como Galicia, Andalucía, Euskadi ou a Comunidade Valenciana. Estes profesionais están vinculados a sectores crave como o marisqueo a pulmón, a inspección subacuática, a acuicultura ou as obras hidráulicas en portos e estaleiros.
No caso galego, a medida afectaría positivamente a mergulladores extractores de recursos mariños que traballan en condicións extremas para abastecer lonxas, depuradoras e exportadores de marisco. A mellora do coeficiente redutor recoñecería o desgaste físico dun labor esencial para a economía azul, pero tradicionalmente invisible.