- O cangrexo patudo ameaza o neno do mexillón nas bateas galegas tras aparecer cun comportamento inédito que preocupa ao sector.
- O sector mexilloeiro galego afronta unha nova ameaza. O cangrexo patudo está a devorar o neno do mexillón nas bateas e Opmega reclama unha investigación urxente para coñecer as causas.
Cando a miticultura galega aínda intenta recuperarse da escaseza de semente, os peches provocados polas biotoxinas e unha produción que continúa lonxe dos seus mellores rexistros históricos, unha nova ameaza irrompe nas rías galegas. O cangrexo patudo (Polybius henslowii), unha especie habitual no litoral atlántico, está a mostrar un comportamento nunca antes descrito polo sector: alimentarse directamente do neno de mexillón adherida ás cordas das bateas.
A situación, detectada en varias rías galegas, acendeu todas as alarmas entre os produtores. A Organización de Produtores de Mexillón de Galicia (Opmega) solicitou ao Centro de Investigacións Mariñas (CIMA) que inicie unha investigación específica para determinar que está a provocar este fenómeno e se existen medidas que permitan minimizar os seus efectos.
Unha conduta inédita que preocupa aos bateeiros
A presenza do cangrexo patudo nas rías galegas non constitúe ningunha novidade. Trátase dun crustáceo habitual do ecosistema mariño que convive desde hai décadas coa actividade mexilloeira sen ocasionar problemas significativos.
O que si resulta completamente novo, segundo os produtores, é o comportamento observado durante este verán.
Os bateeiros están a atopar numerosas cordas practicamente baleiras despois de comprobar que os cangrexos consomen directamente a semente de mexillón antes de que poida desenvolverse e alcanzar tamaño comercial.
As incidencias documentáronse especialmente na ría de Muros-Noia, aínda que tamén existen casos confirmados nas rías de Arousa, Pontevedra e Vigo, o que fai pensar que o fenómeno podería estenderse por boa parte da costa galega.
Desde Opmega aseguran que non existen precedentes coñecidos dunha situación similar.
Unha ameaza que chega no peor momento
A aparición deste novo problema coincide cunha das etapas máis complicadas que lembra o sector mexilloeiro.
A dispoñibilidade de semente foi especialmente reducida durante os primeiros meses do ano, obrigando mesmo a prolongar sucesivamente a campaña de extracción para intentar garantir o abastecemento das bateas.
A iso sumáronse os fortes temporais do inverno, que dificultaron os traballos de encordado e cultivo, así como os prolongados episodios de biotoxinas mariñas que provocaron o peche de numerosos polígonos de produción.
O ano 2025 xa deixara un sinal preocupante ao converterse nun dos peores exercicios da historia recente da miticultura galega. A produción descendeu ata as 177.638 toneladas, consolidando o terceiro descenso anual consecutivo e afastándose das preto de 300.000 toneladas alcanzadas en 2006.
Cada corda que perde o seu neno supón agora unha redución directa da produción futura e un novo golpe económico para centos de familias que dependen do cultivo do mexillón.
O CIMA investigará que está a ocorrer
Ante a gravidade do problema, Opmega xa trasladou ao Centro de Investigacións Mariñas toda a documentación recompilada polos produtores.
O obxectivo é pescudar que factores están detrás desta proliferación e, sobre todo, que provocou que o cangrexo patudo comezase a alimentarse da semente de mexillón directamente sobre as cordas de cultivo.
Entre as hipóteses que manexan os especialistas figura a posible influencia do quecemento do mar e dos cambios que están a experimentar os ecosistemas mariños. Con todo, polo momento non existen estudos científicos que permitan establecer unha relación directa, polo que a investigación será determinante para coñecer a orixe do fenómeno.
O presidente de Opmega, Ricardo Herbón, resume a preocupación do sector cunha mensaxe clara: “O sector mexilloeiro non pode seguir absorbendo golpe tras golpe”.
As Illas Cíes tamén reflicten o aumento do cangrexo patudo
A preocupación do sector coincide con outro fenómeno que chamou a atención durante os últimos meses.
A praia de Rodas, nas Illas Cíes, rexistrou recentemente unha rechamante acumulación de miles de exemplares de cangrexo patudo, un episodio que tamén se observou noutras zonas do Parque Nacional Marítimo-Terrestre dás Illas Atlánticas.
Os investigadores explican que estas arribadas poden estar relacionadas co aumento da temperatura superficial do mar, determinadas condicións oceanográficas e os ventos persistentes que achegan estes crustáceos ata a costa.
No entanto, os científicos insisten en que estas concentracións naturais non demostran por si mesmas que exista unha relación directa coa depredación detectada nas bateas. Precisamente esa posible conexión será unha das cuestións que deberá aclarar o estudo solicitado por Opmega.
Un ecosistema cada vez máis cambiante
O cangrexo patudo forma parte do ecosistema das rías galegas e constitúe alimento para numerosas especies de peixes e aves mariñas.
A súa presenza nunca fora considerada unha ameaza para a miticultura. Con todo, os cambios observados este verán poñen de manifesto que os ecosistemas mariños están a experimentar transformacións cuxo alcance aínda se descoñece.
Comprender que está a ocorrer non só permitirá protexer a produción de mexillón, senón tamén anticipar posibles cambios no funcionamento dun dos ecosistemas máis produtivos de Europa.
O futuro do mexillón tamén depende de entender o mar
A miticultura constitúe un dos principais motores económicos do litoral galego e sitúa a Galicia como unha referencia internacional no cultivo de mexillón.
Por iso, calquera alteración que comprometa a supervivencia da semente preocupa especialmente a un sector que leva varios anos acumulando dificultades.
Agora, o comportamento inesperado do cangrexo patudo abre unha nova fronte para os produtores. A resposta científica que achega o CIMA será clave para determinar se se trata dun episodio puntual ou do primeiro aviso dun cambio máis profundo no equilibrio ecolóxico das rías galegas.