- O berberecho non respondeu, pero a ameixa japónica salvou a campaña marisqueira en Noia, que pecha con 6,4 millóns tras anos de parón e mortaldade.
Noia resiste e pecha unha campaña digna tras anos críticos
O que empezou con escepticismo termina cunha cifra que, sen ser histórica, alivia. A campaña marisqueira de Noia, reaberta tras dous anos de inactividade forzada pola mortaldade masiva nos bancos, pechou cunha facturación de 6,4 millóns de euros. Os mariscadores resúmeno cunha expresión clara: “esperabamos menos”. E iso, neste contexto, é case unha vitoria.
Das riadas ao repunte: o mar volve dar tregua
Tras os graves danos provocados polas riadas e os peches por toxinas, os bancos de berberecho e ameixa da ría noiesa levaban dúas tempadas sen poder traballar. O regreso en outubro de 2023 viviuse coa prudencia do que camiña sobre xeo fino. E aínda que as previsións eran frouxas —con pouco berberecho e de talla escasa—, a campaña aguantou ata o 30 de abril. Iso, por si só, xa foi unha conquista para moitos.
Brais García, mariscador de Lousame, dicíao con sinceridade: “Das catro campañas que levo, só unha foi boa. Esta polo menos non foi un desastre”.
Berberecho de cuarta, ameixa de segunda
Os datos confirman o desigual rendemento dos bivalvos. O berberecho, a pesar de ser o produto máis voluminoso —368.816 quilos extraídos— foi na súa maioría de cuarta categoría, cunha cotización baixa e dificultades para colocar o produto con valor. As medidas de control, como os topes diarios reducidos, axudaron a prolongar a actividade e protexer o recurso, pero non bastaron para revalorizar o berberecho como se esperaba.
En cambio, a ameixa japónica ofreceu osíxeno á campaña. Con 248.092 quilos extraídos, case todos de segunda categoría, o seu prezo medio elevou o balance económico. “A ameixa salvou a campaña”, afirmaba o mozo produtor Kevin Iglesias, de só 19 anos. En total, o prezo medio por quilo situouse en 11,83 euros.
Xestión responsable e expectativas para o futuro
A estratexia de limitar os topes diarios funcionou como medida de resistencia: menos produto, pero máis duración. Isto permitiu manter a actividade durante máis de seis meses, algo impensable en campañas anteriores marcadas por peches súbitos. Desde as lonxas do Freixo e Testal saíron en total preto dun millón de quilos entre todas as especies, unha cifra modesta en comparación con anos dourados como 2019-2020 (20 millóns facturados), pero cunha mensaxe clara: o recurso aínda responde se se lle dá tempo e coidado.
O patrón maior, Santiago Cruz, pechou a campaña con sensacións atopadas: “Esperábase peor. Todos queremos máis, pero esta vez non pódese falar de fracaso”. Xa coa vista posta na próxima apertura, a confraría confía en que o traballo de rexeneración continúe dando froitos.
Un mar que aínda garda futuro, se se coida
O caso de Noia é, neste momento, un dos mellores termómetros do marisqueo galego. Non só por volume, senón por capacidade organizativa, compromiso coa sustentabilidade e traballo colectivo. A recuperación total non será inmediata, pero esta campaña devolveu algo clave: confianza.
Nun contexto no que moitas zonas produtivas seguen loitando contra a toxicidade, a perda de calado ou o furtivismo, a experiencia de Noia ofrece unha lección: cando o mar descansa e xestiónase ben, responde. E con el, fano as familias que viven do bivalvo.