Marisqueo: exención de cotas con efecto retroactivo en Galicia

  • O Goberno expón eximir de cotas a traballadores do mar en Galicia, con cotización garantida e efecto retroactivo desde febreiro de 2026.
  • O Executivo impulsa unha exención temporal de cotas para o sector do mar en Galicia tras a crise do marisqueo, con mantemento de dereitos e posible efecto retroactivo.

O sector do mar galego empeza a ver algo de luz tras meses de incerteza. A crise provocada polos temporais e a mortaldade masiva de marisco puxo contra as cordas a miles de profesionais. Agora, o Goberno central move ficha cunha medida longamente reclamada: a exención temporal das cotas á Seguridade Social, cun elemento clave engadido, o mantemento íntegro dos dereitos de cotización.

O anuncio, realizado nunha reunión en Cabo de Cruz (Boiro) con representantes do sector —mariscadoras, patróns maiores e bateeiros—, introduce ademais unha novidade relevante: a súa posible aplicación retroactiva desde febreiro de 2026.

Un sector ao límite tras o inverno

O inverno de 2025-2026 foi un dos máis duros que se lembran no litoral galego. A sucesión de borrascas intensas alterou profundamente os bancos marisqueiros, afectando a especies crave como a ameixa ou o berberecho.

As consecuencias foron inmediatas:

  • Paralización de plans de explotación
  • Caída drástica de ingresos
  • Miles de profesionais sen actividade
  • Acceso limitado a prestacións

O marisqueo, unha actividade xa de seu vulnerable, quedou exposto a unha crise que moitos cualifican como estrutural, agravada polo cambio climático.

A medida: exención de cotas con cotización garantida

O Goberno expón introducir unha emenda á Real Decreto-lei 5/2026 para activar unha exención temporal das cotas á Seguridade Social dirixida a todos os traballadores do mar afectados pola paralización da súa actividade.

O punto máis relevante é que esta exención non implicaría perda de dereitos. É dicir:

  • O período exento computará como cotizado
  • Non afectará a futuras pensións ou prestacións
  • Evita penalizar carreiras laborais xa fráxiles

Ademais, se a medida logra respaldo parlamentario, aplicarase con carácter retroactivo desde febreiro, data de aprobación do decreto orixinal.

Da formulación técnica ao impulso político

Ata o de agora, a proposta fora impulsada desde o ámbito técnico do Instituto Social da Mariña. Con todo, o recente encontro en Boiro marca un salto cualitativo: a medida entra en fase política real.

Durante a reunión, o delegado do Gobierno en Galicia recoñeceu expresamente as demandas trasladadas por colectivos como Abrandases Salgadas, que levan meses defendendo que calquera axuda debe protexer tamén as futuras xubilacións.

Este recoñecemento non é menor: evidencia que a presión do sector logrou situar as súas reivindicacións no centro da axenda institucional.

Galicia: epicentro da crise e laboratorio de solucións

Impacto económico e social

Galicia concentra boa parte do marisqueo a pé en España. A crise actual non só afecta as mariscadoras, senón a toda a cadea de valor:

  • Lonxas e comercialización
  • Depuración
  • Exportación
  • Hostalería

A caída de produción ha tensionado prezos e reducido a oferta en mercados crave.

Un modelo en transformación

Máis aló da conxuntura, o sector afronta desafíos estruturais:

  • Maior frecuencia de fenómenos extremos
  • Cambios en ciclos biolóxicos
  • Degradación de ecosistemas

A actual medida podería converterse nun precedente de xestión de crises climáticas no sector mariño.

A sombra do precedente COVID/COVID/COVID

Con todo, non todo son certezas. No sector existe unha preocupación crecente que lembra ao ocorrido durante a pandemia de COVID-19.

Naquel momento, moitas axudas foron concedidas conforme os requisitos establecidos. Anos despois, algunhas beneficiarias víronse obrigadas a devolver prestacións ou enfrontarse a revisións administrativas, xerando inseguridade xurídica.

Isto expón unha cuestión clave:

Que garantías reais existen de que esta nova exención non derive en problemas futuros?

A dúbida non é menor. As profesionais do mar reclaman que calquera medida:

  • Sexa clara nas súas condicións
  • Teña seguridade xurídica a longo prazo
  • Non xere revisións retroactivas inesperadas

Sen estas garantías, incluso unha axuda ben exposta pode converterse nunha fonte de incerteza.

Pendente do Congreso: entre o avance e a cautela

A pesar do anuncio, a medida aínda non está aprobada. A súa aplicación depende de que a emenda á Real Decreto-lei 5/2026 consiga maioría no Congreso.

O sector recibe a noticia cunha mestura de esperanza e prudencia:

  • Por unha banda, supón un alivio inmediato potencial
  • Por outro, aínda non é unha realidade xurídica

A retroactividade anunciada engade urxencia ao proceso, xa que permitiría compensar meses de inactividade acumulada.

O anuncio dunha exención de cotas con mantemento da cotización marca un punto de inflexión na xestión da crise do marisqueo en Galicia. Por primeira vez, exponse unha resposta que non só atende a urxencia económica, senón tamén o futuro laboral das traballadoras do mar.

Con todo, o percorrido lexislativo e as dúbidas herdadas de experiencias pasadas obrigan a manter a cautela. O sector necesita algo máis que medidas rápidas: necesita seguridade, estabilidade e confianza no sistema.

Mentres tanto, as mariscadoras seguen facendo o que levan meses demostrando: resistir, organizarse e esixir que a súa realidade sexa tida en conta.