- O furtivismo estival esténdese en Galicia: turistas e veciños extraen bivalvos e percebes sen licenza, danando o recurso e ao sector marisqueiro.
O “marisqueo de bañador”, unha ameaza invisible para o mar galego
Cada verán, cando a marea baixa e as praias énchense de turistas, tamén se repite unha escena coñecida para o sector: familias e bañistas que, cubo en man, recollen ameixas, berberechos ou mesmo percebes sen permiso. A esa práctica, aparentemente inocente, púxoselle un nome: “marisqueo de bañador”. Un furtivismo estacional que, aínda que se produza a pequena escala e sen ánimo comercial directo, supón un serio problema para a sustentabilidade dos bancos marisqueiros e percebeiros de Galicia.
O último exemplo tivo lugar na praia de Soesto (Laxe), dentro da xurisdición do depósito de Camelle. Alí, percebeiros da agrupación camariñá sorprenderon a unha turista catalá collendo percebes. A muller abandonou o lugar antes da chegada do vixiante, polo que non puido ser sancionada, aínda que os percebes extraídos foron recuperados pola confraría.
O patrón maior de Camelle, Xosé Xoán Bermúdez Tajes, mostrou a súa preocupación polo repunte do furtivismo: “Obríganos a organizarnos en patrullas de vixilancia”, explicou. De feito, hai apenas uns días os mariscadores da zona tamén perseguiron unha embarcación con mergulladores que operaba de forma ilegal e que acabou fuxindo ata Corme, con destino probable ao porto exterior de Langosteira.
Un fenómeno repetido en toda a costa
O ocorrido en Soesto súmase aos recentes episodios de Mugardos, onde en apenas tres días a Policía Local e o garda rural da confraría interviñeron dúas bolsas de ameixas recollidas nas praias de Bestarruza e Nande. Os infractores alegaban descoñecemento da norma ou consumo propio.
O patrón é sempre similar: veraneantes ou mesmo veciños que, aproveitando o baño ou o paseo, recollen uns quilos de bivalvos ou percebes para preparar unha comida. Para o sector, trátase dun “furtivismo invisible”, difícil de controlar porque non hai ánimo de venda en lonxa e porque adoita pasar desapercibido. Con todo, as cifras globais preocupan. Como sinalan distintas confrarías: “Un quilo aquí, outro alí… ao final do verán desaparecen toneladas que deberían ir ao mercado legal e que son froito do esforzo das mariscadoras e percebeiros”.
O dano oculto: sustentabilidade e seguridade alimentaria
O marisqueo ilegal non só afecta o peto dos profesionais que dependen de cotas e xornadas duras no intermareal ou nas rocas. Tamén compromete a rexeneración dos bancos e dos perceberos, que requiren planificación, repoboación e un control sanitario constante.
Ademais, o consumo de produtos extraídos sen supervisión entraña riscos para a saúde: sen rastrexabilidade nin depuración, as ameixas, berberechos ou percebes poden transmitir toxinas ou contaminantes presentes na auga.
Vixilancia e concienciación, as dúas claves
A colaboración entre confrarías, Policía Local, Gardacostas e veciños resulta crucial, como demostran as incautacións en Mugardos ou a intervención en Soesto. Con todo, os profesionais insisten en que non basta con sancionar: fai falta educación. Moitos turistas descoñecen que en Galicia o marisqueo e o percebeo están regulados e que mesmo para autoconsumo é necesaria autorización.
A Xunta intensificou campañas informativas en praias e portos, pero desde o propio sector reclámase máis: sinalización clara en zonas sensibles, maior presenza de gardas e sancións proporcionais que desincentiven estas prácticas.
Unha lección de verán para o futuro do mar
O “marisqueo de bañador” é, en aparencia, unha anécdota de verán. Pero na práctica representa unha ameaza crecente para a sustentabilidade do recurso e a viabilidade económica de miles de familias que viven do mar.
A escena dunha familia cun cubo de ameixas ou unha turista collendo percebes pode parecer inofensiva, pero para as mariscadoras e percebeiros que madrugan a diario e traballan con licenzas, cotas e control sanitario, cada extracción ilegal é unha greta máis nun sistema xa tensionado.
O mar galego non é un autoservizo de vacacións. É un medio vivo, fráxil e motor económico. E o futuro do marisqueo depende de que quen o goza no verán tamén o respecten.