- Mariscadores do montón de Noia retiran 17 toneladas de cunchas e marisco morto en Testal tras a crise por baixa salinidade que afecta os bancos marisqueiros galegos.
- Setenta mariscadores de Noia retiraron 17 toneladas de bivalvo morto en Testal para evitar depredadores e limpar os bancos tras a mortaldade causada pola baixa salinidade.
Unha limpeza urxente no corazón marisqueiro de Noia
A ría de Noia volve evidenciar a fraxilidade do equilibrio que sostén ao marisqueo galego. Setenta mariscadores e mariscadoras do montón mobilizáronse esta semana para retirar 17 toneladas de cunchas e bivalvo morto acumulado na praia de Testal, un dos bancos produtivos máis emblemáticos de Galicia.
A actuación, impulsada pola agrupación de mariscadores do montón da confraría, responde a unha situación excepcional provocada pola baixa salinidade da auga tras semanas de intensas precipitacións e temporais, un fenómeno que causou mortaldade masiva de ameixa en diferentes zonas das rías galegas.
Durante varias horas de traballo manual, o colectivo centrouse na zona de entrada ao banco marisqueiro, onde habitualmente faenan estes produtores. A acumulación de cunchas e molusco morto era tal que nin sequera puideron chegar á área de Ou Cuncheiro, un dos sectores do areal.
Montañas de cunchas e unha carreira contra o tempo
O obxectivo principal da intervención foi retirar a gran acumulación de cunchas baleiras e marisco morto antes de que a súa descomposición xere problemas adicionais para o ecosistema e para a actividade marisqueira.
Segundo explicou o presidente da agrupación de mariscadores do montón, Francisco Pérez Villanueva, a preocupación do sector é clara: evitar que o marisco en descomposición atraia depredadores ou agrave a deterioración do banco.
“Hai moito marisco morto que vai traer depredadores”, sinalou o representante do colectivo.
A retirada do material orgánico morto tamén axuda a mellorar as condicións do sedimento, facilitando a recuperación natural do banco cando as condicións ambientais volvan estabilizarse.
Entre o desastre, algúns exemplares con vida
Pese ao escenario desolador, a xornada deixou unha pequena físgoa de esperanza. Entre as montañas de cunchas, os mariscadores lograron rescatar dous capachos de ameixa japónica viva.
Os exemplares foron trasladados e resembrados na zona coñecida como Caídas de Boa, un punto do banco elixido polas súas condicións máis favorables.
Segundo explicou Pérez Villanueva, esta área está máis protexida e recibe correntes con maior achega de auga salgada, o que podería aumentar as posibilidades de supervivencia do marisco recuperado.
Aínda que o volume salvado é reducido en comparación coa mortaldade rexistrada, a acción simboliza a capacidade de reacción do propio sector para tentar preservar o recurso.
Bancos moi afectados pola baixa salinidade
A mortaldade rexistrada en Noia relaciónase directamente co descenso da salinidade da auga tras unha cadea de borrascas que descargaron grandes volumes de choiva en Galicia durante o inverno.
Este fenómeno afecta especialmente os bancos explotados por mariscadores do montón, situados en zonas intermareales máis sensibles ás achegas de auga doce procedente de ríos e escorrentías.
De feito, foi o propio presidente do colectivo quen detectou o problema a comezos de febreiro ao inspeccionar o areal durante unha pausa nas choivas.
Naquela revisión atopou un auténtico manto de cunchas cubrindo a praia de Testal, sinal claro dunha mortaldade significativa.
Posteriormente, a confraría realizou unha primeira inspección e semanas despois unha mostraxe técnica que terminou derivando na solicitude de peche forzoso dos bancos marisqueiros por mortaldade.
Situación desigual nas rías galegas
Mentres en Noia a mortaldade tivo un impacto severo, noutras zonas de Galicia a situación parece menos crítica. Na ría de Pontevedra, por exemplo, os primeiros indicios apuntan a unha mortalidade moderada.
Así o explicou a conselleira do Mar, Marta Villaverde, durante unha visita ao banco marisqueiro da Seca, en Poio, onde se están realizando mostraxes para avaliar o estado real da ameixa.
Segundo a responsable autonómica, as primeiras percepcións das mariscadoras indican que o impacto podería ser menor que noutras rías, aínda que insistiu en que a valoración é aínda provisional e debe confirmarse mediante análises técnicas.
Os resultados destes estudos serán determinantes para definir posibles medidas de apoio ao sector e estratexias de recuperación dos bancos.
Unha campaña prometedora que veu abaixo
A crise actual resulta especialmente frustrante para o sector porque as previsións para este ano eran optimistas.
Segundo lembrou a Consellería do Mar, as mostraxes realizadas no outono de 2025 mostraban unha recuperación notable respecto a a situación crítica vivida en 2023. Moitos bancos presentaban unha alta biomasa de talla precomercial, o que auguraba unha boa campaña para 2026.
Con todo, a sucesión de temporais invernais alterou por completo ese escenario.
A brusca redución da salinidade, combinada con cambios na dinámica das rías, terminou desencadeando episodios de mortaldade que golpearon de novo ao marisqueo galego.
O reto agora: recuperar os bancos marisqueiros
O sector e a administración coinciden en que o desafío inmediato é garantir a recuperación dos bancos e evitar que os danos se prolonguen durante os próximos anos.
Entre as cuestións que deberán avaliarse está a dispoñibilidade de semente de ameixa para posibles programas de rexeneración, un aspecto que a Consellería analizará xunto cos operadores do sector.
Mentres tanto, iniciativas como a limpeza realizada en Testal reflicten a realidade do marisqueo galego: un sector que depende do mar, pero que tamén loita activamente por coidalo cando chegan as crises.
A retirada de 17 toneladas de cunchas e marisco morto na ría de Noia evidencia a magnitude do impacto que os fenómenos meteorolóxicos poden ter sobre o marisqueo. Tamén pon de relevo a capacidade de mobilización dos profesionais do sector, que actúan para protexer os seus bancos mesmo nos momentos máis difíciles.
A evolución dos próximos meses será clave para saber se os ecosistemas marisqueiros galegos logran recuperarse a tempo para salvar unha campaña que, ata hai pouco, prometía ser unha das mellores dos últimos anos.