- O avance de biotoxinas lipofílicas obriga a pechar 21 polígonos mexilloeiros en Galicia, con Pontevedra como a ría máis castigada.
Repunte tóxico nas rías galegas: 21 polígonos pechados
O mar galego volve verse sacudido por un episodio de biotoxinas mariñas que ameaza a campaña de outono do mexillón. As últimas análises do Instituto Tecnolóxico para o Control do Medio Mariño de Galicia (Intecmar) confirman un repunte significativo de toxinas lipofílicas, especialmente da diarreica (DSP), que xa forzou o peche de 21 polígonos de bateas repartidos polas principais rías produtoras da comunidade.
Pontevedra, a ría máis castigada
Pontevedra volve liderar a lista negra.
Con todos os seus polígonos clausurados, a ría mantén o seu triste récord como a máis afectada polas biotoxinas, un patrón que se repite ano tras ano. As áreas de Cangas, Bueu e Portonovo xa sufriran restricións desde agosto, e agora a situación agravouse co peche total dos viveiros flotantes.
A directora do Intecmar, Covadonga Salgado, decretou o cesamento temporal da actividade nestas zonas tras detectar concentracións elevadas de dinoflagelados do xénero Dinophysis, como Acuminata, Caudata ou Acuta, responsables directos da proliferación tóxica.
O avance das toxinas esténdese polas rías
O fenómeno non se limita a Pontevedra.
As rías de Vigo, Arousa e Muros-Noia tamén rexistran un avance notable das biotoxinas, con peches en polígonos crave como Cangas C e H, Grove C2, C3, C4, Cambados C (Norte e Sur), Muros A e C, entre outros.
En Vigo, as estacións oceanográficas de Liméns, Boca Norte e Baiona mostran valores particularmente elevados, o que confirma unha expansión activa do episodio tóxico ao longo da costa suroccidental.
Impacto económico e preocupación no sector
O peche de 21 polígonos supón un duro golpe para o sector mexilloeiro, que ve freada unha campaña crave antes do inverno.
As confrarías e organizacións de produtores alertan do risco de perdas económicas significativas se a situación prolóngase, xa que o mexillón en batea representa unha fonte esencial de ingresos para centos de familias e empresas auxiliares do litoral galego.
Os atrasos na extracción tamén afectan á cadea de transformación e comercialización, que depende dun fluxo constante de produto para manter a actividade industrial e as exportacións, especialmente cara a mercados europeos.
Causas naturais, clima e dinámica mariña
Expertos do Intecmar e do Instituto Español de Oceanografía apuntan que estes episodios están ligados a condicións ambientais e oceanográficas específicas, como o afloramiento de augas profundas ricas en nutrientes, o aumento da temperatura superficial e a estabilidade da auga na columna mariña, factores que favorecen a proliferación do plancto tóxico.
O fenómeno, aínda que natural, vese intensificado polos cambios no clima e a alteración dos patróns de circulación mariña, o que explica a frecuencia crecente destes eventos nos últimos anos.
Ares–Betanzos, a excepción galega
Neste contexto, a única ría que por agora permanece completamente libre de biotoxinas é a de Ares–Betanzos.
Os seus dous polígonos de Sada —cun centenar de bateas— continúan autorizados para a extracción e comercialización de mexillón, situándose como a única zona segura en todo o litoral galego.
Seguimento constante e evolución incerta
O Intecmar mantén unha vixilancia continua das augas costeiras mediante estacións oceanográficas distribuídas por todas as rías. Os resultados actualízanse case a diario, o que permite axustar os peches ou reaperturas segundo a evolución do fenómeno.
Por agora, o escenario segue sendo incerto.
O mar galego ha aprendido a convivir con estas toxinas, pero o seu impacto sobre a produción e a reputación do mexillón segue sendo unha preocupación constante para o sector, que mira ao ceo —e á auga— esperando un cambio de rumbo nas próximas mareas.