- A Xunta prioriza o peixe de proximidade en licitacións públicas para reducir pegada de carbono e apoiar á frota artesanal galega.
O mar galego entra nos menús públicos: máis pescado local en escolas e comedores
Nun momento en que a rastrexabilidade, a sustentabilidade e a calidade do produto cobran máis peso que nunca nas decisións de compra, Galicia move ficha para que o peixe de proximidade gañe espazo nos pratos dos comedores públicos. Escolas infantís, centros sociais, hospitais ou residencias poderán ofrecer máis produtos do mar galegos grazas aos novos criterios de contratación impulsados desde a Xunta.
O cambio non é menor: incorporar criterios sociais e ambientais na adxudicación de contratos significa valorar de forma concreta ao provedor que aposta polo produto local e fresco, o que apoia a frota artesanal e contribúe a un modelo de mar máis equilibrado.
Do mar ao prato… con menos pegada
Un dos eixos crave desta estratexia é diminuír a pegada de carbono na compra pública. En lugar de traer peixe desde o outro lado do mundo —o 70 % do que se consome en Europa procede de países terceiros—, Galicia aposta por potenciar a cadea curta de subministración, especialmente no caso da pesca, a acuicultura e a industria transformadora local.
Este modelo xa se aplica en iniciativas como Ecocomedores, un proxecto da Axencia Galega de Servizos Sociais en colaboración con Grupos de Desenvolvemento Rural e a Reserva dá Biosfera As Mariñas. Os menús escolares alí priorizan produto de tempada, ecolóxico, carnes e peixes locais e, en definitiva, produtos “quilómetro cero”. Unha aposta que tamén comparten as escolas infantís do Consorcio Galego.
A intención é clara: en futuras licitacións, as ofertas que inclúan produto de proximidade terán maior puntuación. Ademais, este criterio alíñase coa Estratexia de Economía Circular do Sergas (Servizo Galego de Saúde), o que dá coherencia ao enfoque xeral do consumo responsable desde o público.
Peixarías: identidade e sustentabilidade como valor engadido
Un dos grandes activos para esta transformación é o selo “Peixarías, de onde son?”, unha marca que identifica o peixe e marisco procedente da frota artesanal galega de baixura, capturado nas últimas 24 horas e vendido fresco, directamente desde as nosas lonxas.
Máis que unha etiqueta, Peixarías actúa como garantía de frescura, orixe e sustentabilidade. Detrás hai unha pesca de alta selectividade, con artes pouco invasivas que respectan o fondo mariño e as especies. Incorporar estes produtos na compra pública non só apoia aos mariñeiros e mariscadoras, senón que educa a toda unha xeración no valor do mar local.
Un impulso ao rural costeiro desde a administración
O que está en xogo non é só a mellora da alimentación nos comedores escolares ou a redución de emisións: trátase tamén de dinamizar a economía do rural costeiro galego. As lonxas pequenas, as depuradoras artesanais, as confrarías e as empresas que transforman o peixe en orixe benefícianse directamente cando a administración pública opta polo seu produto.
Este tipo de medidas reforzan a soberanía alimentaria, dan estabilidade ao sector e permiten competir fronte a unha oferta global marcada moitas veces por prezos baixos e estándares pouco transparentes. Galicia ten unha frota entre as máis respectuosas do mundo, e estas políticas danlle un papel protagonista no futuro da alimentación pública.
Do discurso aos feitos: normativa e ferramentas
Máis aló da vontade, o cambio está apoiado por normativa: a Lei de Calidade Alimentaria de Galicia (1/2024), a Lei de Impulso Demográfico (5/2021) e a publicación da Guía de contratación pública ecolóxica (2023), son algúns dos piares que sustentan esta transformación.
A guía, en particular, serve como referencia para os órganos administrativos que adxudican contratos: marca como valorar o impacto ambiental das compras, como aplicar o principio de proximidade e como asegurar que os produtos adquiridos realmente teñen unha orixe local.
O futuro: comprar con cabeza, cociñar con corazón
Galicia dá un paso firme cara a un modelo de contratación pública máis coherente cos seus recursos, a súa xente do mar e a súa paisaxe costeira. Apostar polo peixe de proximidade non é só unha cuestión de sabor: é un compromiso coa sustentabilidade, coa economía local e co valor do traballo artesanal.
En tempos onde cada decisión de compra conta, que o mar galego estea presente nos menús públicos é unha vitoria para o presente e un investimento no futuro.