- O Goberno galego reclama máis de 2,3 millóns ao Estado polos custos ambientais da vertedura masiva de pellets en 2023.
Reclamación oficial polo desastre dos pellets
A vertedura masiva de pellets plásticos que alcanzou a costa galega a finais de 2023 segue xerando tensións entre administracións. Esta semana, Galicia volveu a reclamar ao Goberno central unha compensación polos custos de limpeza e o dano ambiental provocado por este episodio, que deixou pegada en centos de quilómetros do litoral atlántico.
Segundo a reclamación remitida pola administración galega, o impacto económico ascende a máis de 2,3 millóns de euros. Trátase dunha cifra que engloba tanto os gastos directos de retirada de pellets como as accións urxentes para mitigar os efectos sobre o medio mariño.
Un desastre con efectos duradeiros no mar
A chegada masiva de pellets —microplásticos utilizados como materia prima industrial— supuxo un desafío loxístico e ecolóxico para os municipios costeiros e o sector pesqueiro. A pesar de que se trataba de residuos de pequeno tamaño, a súa extensión, persistencia e dificultade de retirada multiplicaron o problema.
Confrarías, mariscadoras e asociacións ecoloxistas advertiron desde o inicio sobre o risco de acumulación en zonas intermareales, fondos mariños e bancos marisqueiros. A día de hoxe, algunhas áreas seguen detectando presenza residual destas partículas.
Quen paga o custo do plástico?
A polémica non é só ambiental: tamén é económica. A carta enviada por Galicia á ministra de Transición Ecolóxica, Teresa Ribeira, esixe ao Goberno central que asuma a súa responsabilidade e transfira os fondos necesarios para cubrir os gastos xerados por unha emerxencia que, segundo sosteñen, excedía as competencias autonómicas.
A falta de coordinación estatal nos primeiros días tras a vertedura foi criticada por numerosos colectivos. Moitos municipios actuaron pola súa conta, sen directrices claras nin axudas inmediatas. Esta nova reclamación tenta corrixir esa desatención.
E Portugal? Un baleiro na reclamación
Aínda que a vertedura orixinouse fronte ás costas de Viana do Castelo, en augas portuguesas, tras a perda de carga do buque Toconao, a reclamación presentada por Galicia non menciona nin ao Goberno luso nin á navieira responsable. A contaminación cruzou a fronteira impulsada polas correntes do Atlántico, afectando de cheo ao litoral galego, pero a dimensión internacional do desastre quedou fóra do debate institucional.
Expertos en dereito ambiental lembran que, en casos de contaminación transfronteiriza, é posible iniciar reclamacións formais tanto a terceiros países como ás compañías responsables. Con todo, por agora, Galicia concentra a súa presión sobre Madrid, deixando en suspenso a esixencia de responsabilidades a nivel internacional.
Un precedente importante para o futuro
Máis aló da cifra reclamada, o caso senta unha precedente clave na xestión de emerxencias ambientais no mar. A dispersión de microplásticos é un fenómeno crecente e, como demostra este episodio, as consecuencias económicas e ecolóxicas poden ser tan extensas como invisibles.
O sector marítimo galego, profundamente vinculado á saúde da súa contorna, observa con atención o desenlace desta reclamación. O que está en xogo non é só unha compensación puntual, senón o modelo de resposta ante futuras crises de contaminación mariña.