- O recorte do 67 % nos fondos FEMPA ameaza investimentos crave en pesca, acuicultura e frota en Galicia a partir de 2028.
Galicia ante o tijeretazo do FEMPA: menos fondos, máis incerteza
O sector mariño galego navega cara a augas incertas. A drástica redución do 67 % nos futuros fondos europeos FEMPA (Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura) abre un escenario preocupante para a economía azul de Galicia. As cifras son claras: de 6.000 millóns de euros dispoñibles no actual período 2021–2027, o novo marco para 2028–2034 arrinca con só 2.000 millóns comprometidos.
A tradución práctica dese descenso é demoledora: máis de 450 millóns de euros en proxectos para a pesca galega poderían quedar sen apoio financeiro. E iso, nun sector que xa acusa desgaste, envellecemento e falta de substitución, equivale a un torpedo en plena liña de flotación.
Do papel ao porto: canto perdería Galicia?
Se aplicamos o mesmo repartición que ata o de agora, España pasaría de recibir uns 1.120 millóns a só 370 millóns de euros. Galicia, que historicamente capta o 30 % deses fondos nacionais, vería a súa dotación reducirse duns 336 millóns a apenas 111 millóns.
@Teniendo en cuenta que os proxectos financiables esixen un cofinanciamento do 70 % por parte do FEMPA e un 30 % das comunidades autónomas, o volume total de investimento actual (máis de 700 millóns de euros) veríase reducido a uns 250 millóns. O resultado? Más de 450 millóns de investimento en acuicultura, transformación ou renovación de frota quedarían fóra do radar europeo.
Frota anticuada, axudas incertas
Un dos debates máis urxentes é o da antigüidade e eficiencia da frota galega. Como substituír barcos obsoletos ou ineficientes se se reducen drasticamente as axudas?
En Galicia, os fondos FEMPA foron clave para modernizar barcos, mellorar a seguridade a bordo, reducir emisións ou adaptarse ás esixencias ambientais. Cada ano constrúense entre 7 e 8 novos buques en estaleiros galegos, valorados en torno ao millón de euros cada un. Sen eses fondos, este ritmo de renovación volverase insostible.
A Consellería do Mar insistiu na necesidade de manter o nivel de apoio, especialmente no contexto actual de incerteza enerxética e presión regulatoria sobre o sector extractivo. Pero coa partida europea en descenso, a marxe de manobra autonómico será moi limitado.
Acuicultura: o golpe máis directo
O gran damnificado deste recorte pode ser o sector acuícola galego, especialmente o mexilloeiro. Só entre 2025 e 2027, o FEMPA destina máis de 65 millóns de euros a este subsector, é dicir, máis de 20 millóns ao ano. Co novo orzamento, esa cifra podería reducirse a 6 millóns anuais, comprometendo investimentos xa planificados en bateas, renovación de embarcacións ou infraestruturas de transformación.
Actualmente, substitúense unhas 20 bateas ao ano con axudas do FEMPA, e boa parte da frota auxiliar do sector —esencial para a extracción e manipulado do mexillón— depende deste financiamento. Unha freada aquí supoñería un parón estrutural nunha das actividades máis emblemáticas e exportadoras do litoral galego.
Substitución xeracional e sustentabilidade, en pausa
Máis aló dos números, os fondos europeos están pensados para facilitar a transición sostible e a substitución xeracional. Dous retos fundamentais para Galicia: unha frota que envellece tanto en barcos como en patróns, e un sistema que esixe cada vez máis cumprimento normativo, rastrexabilidade e adaptación tecnolóxica.
A reorientación do FEMPA cara a outros piares, como a competitividade global ou o Horizonte 2030, expón ademais novas barreiras burocráticas e técnicas para acceder ás axudas. E iso podería traducirse nunha menor execución, algo que xa preocupa a administracións e profesionais do mar.
O futuro do mar galego xógase agora
O recorte do 67 % no FEMPA non é só un dato técnico, é unha alerta vermella para o sector pesqueiro galego. Se non se reequilibra a repartición ou non se deseñan medidas que garantan o acceso real aos fondos, a economía azul galega perderá músculo, innovación e competitividade.
Porque sen axudas suficientes, renovar frota, transformar instalacións, mellorar a sustentabilidade ou formar a novas xeracións será simplemente inviable. E iso non só afecta os profesionais do mar, senón ao conxunto do territorio costeiro que vive —e quere seguir vivindo— do Atlántico.