- Un proxecto analiza como mellorar a resistencia da ameixa loura a patógenos, clave para a sustentabilidade e rendibilidade do marisqueo galego.
A ameixa loura baixo a lupa: ciencia para salvar os bancos marisqueiros
A ameixa loura, un dos mariscos máis apreciados e con maior peso económico en Galicia, enfróntase a unha ameaza silenciosa: a súa vulnerabilidade aos cambios ambientais e ás enfermidades. Un proxecto científico impulsado polo Instituto de Investigacións Mariñas (IIM-CSIC) e a Confraría de Cangas, con apoio da Xunta, busca descifrar como responde esta especie aos factores ambientais e reforzar a súa inmunidade natural.
Obxectivo: unha ameixa máis resistente e un marisqueo máis rendible
O estudo, dotado con máis de 230.000 euros e cunha duración de tres anos, ten unha meta clara: mellorar a produtividade do sector marisqueiro facéndoo máis sostible. A través da análise celular e molecular da resposta inmune da ameixa loura, os investigadores queren identificar os patógenos máis frecuentes e como afectan á saúde destes bivalvos en condicións ambientais variables.
Con estes datos, as confrarías poderán anticiparse a brotes infecciosos, regular mellor a recolección e, en definitiva, protexer tanto o recurso como o sustento de centos de mariscadoras que dependen del. A idea é trasladar o coñecemento científico ao terreo práctico, axudando a tomar decisións baseadas en evidencias.
Clima e enfermidades: unha ameaza crecente
Diversos estudos advirten que o cambio climático está a alterar as condicións dos bancos marisqueiros. As fluctuaciones de temperatura, salinidade ou a presenza de contaminantes poden debilitar ás ameixas, facéndoas máis susceptibles a infeccións que antes eran esporádicas e agora poden ser devastadoras.
O proxecto pretende, ademais, optimizar as condicións de cultivo en criadeiros, con vistas a reforzar os plans de repoboación de bancos naturais. Isto é crucial para garantir a continuidade da actividade marisqueira, que en 2023 achegou un 43% do total do marisqueo á boia.
Un motor económico en cifras
Nos últimos dous anos, a produción de ameixa loura alcanzou os 306.400 quilos, cun volume de negocio próximo aos 5 millóns de euros. Con todo, gran parte deste marisco non chega directamente ao consumidor: destínase a depuradoras, onde as condicións ambientais son máis controlables.
Precisamente, este sector tamén se beneficiará do estudo, xa que permitirá optimizar os seus procesos e aumentar a eficiencia no mantemento e depuración dos bivalvos, contribuíndo así a unha cadea de valor máis sólida e resiliente.
Ciencia ao servizo do marisqueo
O proxecto RIFA non só é un avance científico, senón unha ferramenta estratéxica para o futuro do marisqueo galego. Dotar ás confrarías de datos fiables, simulacións e modelos preditivos permitiralles adaptarse mellor aos cambios do medio e preservar os recursos de forma intelixente.
Nun contexto onde cada vez é máis difícil garantir a sustentabilidade dos recursos mariños, iniciativas como esta reforzan a idea de que ciencia e mar deben ir da man para asegurar que a riqueza das rías galegas siga nutrindo tanto ao mar como a quen vive del.