- A entrada masiva de anchoa na ría de Muros-Noia deixa máis de 500.000 kg descargados en horas. O sector reclama topes diarios para evitar colapsos.
Avalancha de anchoa na ría de Muros-Noia: o sector reclama topes para evitar o colapso
Un mar de anchoa que desborda lonxas e rompe redes
En cuestión de horas, a ría de Muros-Noia volveu vivir un fenómeno que xa semella cíclico: unha entrada masiva de anchoa (ou bocarte) que colapsou lonxas, rompeu redes e deixou máis de 500 toneladas descargadas en Portosín, Ribeira, Muros e Porto do Son.
A escena, digna dunha campaña histórica, repítese por segunda vez este ano. A última vez foi en marzo. Esta vez, a intensidade foi tal que barcos chegaron con até 15.000 kg a bordo, e a falta de caixas obrigou a pedir reforzos desde lonxas como a de Avilés. Algúns cerqueiros ficaron sen embalaxes, e outros sufriron roturas nas redes debido á densidade do banco.
A situación volveu por en evidencia unha eiva crónica na xestión pesqueira desta especie: a ausencia de límites diarios de captura, o que converte a campaña nunha carreira olímpica onde cada barco pesca “o que poida cargar”.
Prezos por terra: de 1,20 a 0,41 €/kg
A consecuencia directa da sobreabundancia foi unha forte oscilación de prezos en lonxa. En Portosín, oscilaban entre 1,20 e 0,41 euros/kg, unha variabilidade que reflicte a tensión entre oferta desbordada e escasa capacidade de absorción do mercado.
Desde o punto de vista económico, esta volatilidade prexudica tanto ao sector como á sustentabilidade da especie, e dificulta a planificación de compradores e conserveiras, que non poden asumir tal volume en tan pouco tempo.
A chamada á cordura: topes urxentes
Desde marzo, o patrón maior de Portosín, Isaac Gaciño, leva insistindo na necesidade de poñer coto ao descontrol: “Capturar a destaxo a anchoa non é bo para ninguén”. O propio Gaciño trasladou esta preocupación a representantes de Acerga, Opromar, a Federación Galega de Confrarías e mesmo á conselleira do Mar, Marta Fernández-Tapias, buscando consenso para establecer un tope diario que, segundo a proposta que circula, se situaría entre 4.000 e 5.000 kg por barco, segundo a súa capacidade.
Non obstante, a fragmentación do sector e os intereses dispares dificultan un acordo interno, o que podería obrigar á administración a intervir.
Opinións divididas: do “hai peixe de sobra” ao “estamos esgotándoo”
Mentres uns, como o patrón do Romina, recoñecen que “con todo o peixe que hai poderiamos ter campaña para dous ou tres meses e así imos rematala en dous días”, outros como Eduardo Carreño, armador do Ardorán, critican a xestión errática: “Pasamos de non poder pescar nada ao sur de Fisterra, a que non haxa tope ningún. Agora parece unha competición a ver quen trae máis. Todas as especies deberían ter un cupo”.
Contexto sectorial: pesca olímpica sen freo
A pesca da anchoa entre Fisterra e o Miño está regulada directamente polo Ministerio de Pesca, baixo un modelo de pesca olímpica, onde cada embarcación captura sen límite fixado. En cambio, cara o norte (ata o Bidasoa), os topes de captura acórdannos as organizacións de produtores como Opescantábrico.
O resultado é un modelo desigual, onde a mesma especie, pescada pola mesma frota, está sometida a diferentes regras segundo o lugar. Esta situación xera tensións comerciais e ecolóxicas, pois a anchoa é unha especie altamente móbil e non entende de fronteiras administrativas.
Lonxas desbordadas: cifras que abruman
As cifras da xornada son reveladoras:
• Portosín: +210.000 kg
• Ribeira: +100.000 kg
• Porto do Son: 60.000 kg
• Muros: ~100.000 kg
En total, máis de medio millón de quilos descargados nunha trintena de barcos, a maioría procedentes da Costa da Morte e das augas pontevedresas. O tamaño da especie é variado, con media de 40 pezas/kg, e de calidade apta para conserveira.
Que implica isto para o futuro?
A falta de límites non só pon en risco os prezos e a estabilidade do sector, senón tamén a biomasa da especie, que está en plena migración. A curto prazo, esta sobrepesca pode deixar sen recursos á frota do sur e colapsar os mercados locais. A medio prazo, pode comprometer a rexeneración do stock e o equilibrio das campañas futuras.
É hora de actuar con responsabilidade
A espectacular entrada de anchoa nas augas de Muros-Noia debería ser unha boa nova, pero pode converterse nun problema se non se xestiona con cabeza. O sector pide topes razoables. Os patróns maioritarios coinciden: pescar menos, vender mellor e garantir o futuro.
A pelota está agora no tellado das organizacións de produtores e da administración, que deben poñerse de acordo canto antes para evitar que a fartura de hoxe sexa a escaseza de mañá.