- Un de cada cinco peixes capturados no mundo procede da pesca ilegal, unha ameaza crecente para os océanos, o sector pesqueiro e a seguridade alimentaria.
- O Día Internacional da Loita contra a Pesca Ilegal pon o foco sobre unha realidade preocupante: o 20% das capturas mundiais procede de actividades irregulares que ameazan a sustentabilidade mariña.
A pesca ilegal segue sendo unha das maiores ameazas para os océanos
Onte, 5 de xuño, conmemorouse o Día Internacional da Loita contra a Pesca Ilegal, Non Declarada e Non Regulamentada (INDNR), unha xornada impulsada para lembrar o impacto dunha actividade que continúa poñendo en risco a sustentabilidade dos recursos mariños en todo o planeta.
A efeméride chega acompañada dun dato que invita á reflexión: un de cada cinco peixes capturados no mundo procede de actividades ilegais ou irregulares. Así o advirten Nacións Unidas e a Organización das Nacións Unidas para a Alimentación e a Agricultura (FAO), que alertan sobre as consecuencias ambientais, económicas e sociais dunha práctica que segue drenando millóns de toneladas de recursos pesqueiros cada ano.
Máis aló das cifras, a pesca ilegal supón unha ameaza directa para o futuro dos océanos, para a seguridade alimentaria de millóns de persoas e para a supervivencia de miles de comunidades costeiras que dependen do mar para vivir.
Que se considera pesca ilegal?
Un de cada cinco peixes capturados no mundo procede da pesca ilegal, unha ameaza crecente para os océanos, o sector pesqueiro e a seguridade alimentaria.
A pesca ilegal, non declarada e non regulamentada engloba un amplo abanico de actividades. Inclúe desde embarcacións que operan sen autorización en augas nacionais ata aquelas que incumpren cotas, falsean capturas, utilizan artes prohibidas ou desenvolven a súa actividade en zonas protexidas.
Trátase dun fenómeno global que afecta tanto a augas baixo xurisdición nacional como a zonas de alto mar, onde a vixilancia resulta máis complexa.
O problema non só radica no peixe extraído de xeito irregular. Estas prácticas alteran os ecosistemas mariños, dificultan a recuperación de especies vulnerables e xeran unha competencia desleal fronte aos pescadores que cumpren as normas e realizan un aproveitamento responsable dos recursos.
Máis dun terzo das poboacións de peces están sobreexplotadas
A preocupación aumenta ao comprobar o estado actual de moitas pesqueiras mundiais. Segundo a FAO, máis dun terzo das poboacións de peces do planeta atópanse sobreexplotadas, é dicir, captúranse exemplares a un ritmo superior á súa capacidade natural de reprodución.
Nun contexto de crecemento da poboación mundial e aumento da demanda de produtos pesqueiros, a presión sobre os recursos mariños é cada vez maior.
O peixe constitúe unha fonte esencial de proteínas para miles de millóns de persoas. Con todo, a combinación de sobrepesca e pesca ilegal ameaza a capacidade dos océanos para seguir abastecendo de alimento ás xeracións futuras.
Os expertos advirten de que, sen unha xestión eficaz e sostible, algunhas especies poderían ver comprometida a súa recuperación, con consecuencias que irían moito máis alá do ámbito pesqueiro.
O impacto económico tamén é enorme
A pesca ilegal non só prexudica ao medio mariño. Tamén provoca importantes perdas económicas en todo o mundo.
Cando unha embarcación captura recursos fóra das normas establecidas, está a obter unha vantaxe inxusta fronte a quen respecta vedas, cotas, tallas mínimas e controis de rastrexabilidade.
Esta competencia desleal afecta directamente a pescadores, mariscadores, armadores, comercializadores e a toda a cadea de valor vinculada ao sector pesqueiro.
Ademais, os ingresos que xeran estas actividades adoitan escapar dos circuítos económicos regulados, reducindo a capacidade de investimento en conservación, control e desenvolvemento das comunidades costeiras.
Galicia coñece ben os efectos do furtivismo
Aínda que a pesca ilegal adoita asociarse a grandes operacións internacionais, Galicia coñece de primeira man as consecuencias das actividades irregulares sobre os recursos mariños.
O furtivismo continúa sendo unha das principais preocupacións en numerosos bancos marisqueiros e zonas de extracción de marisco e pesca artesanal.
Cada captura ilegal supón unha perda para quen traballa dentro da legalidade e un risco para a sustentabilidade de recursos que constitúen unha parte esencial da economía azul galega.
As confrarías de pescadores levan anos reclamando máis medios para combater estas prácticas, á vez que desenvolven modelos de xestión baseados na conservación e o aproveitamento sostible de especies de gran valor comercial.
A experiencia galega demostra que a protección dos recursos mariños non é unicamente unha cuestión ambiental. Tamén é unha garantía de emprego, riqueza e futuro para miles de familias vinculadas ao mar.
O consumidor ten máis poder do que cree
Un das mensaxes que Nacións Unidas quixo destacar con motivo desta xornada internacional é o papel que desempeñan os consumidores.
A rastrexabilidade converteuse nunha ferramenta fundamental para combater a pesca ilegal. Coñecer a orixe do peixe, esixir información sobre a súa procedencia e apostar por canles de comercialización transparentes contribúe a pechar o paso ás capturas irregulares.
Cada decisión de compra pode axudar a reforzar un modelo pesqueiro máis sostible e responsable.
Unha loita que segue sendo necesaria
A celebración do Día Internacional da Loita contra a Pesca Ilegal serve para lembrar que a sustentabilidade dos océanos continúa enfrontándose a importantes desafíos.
O feito de que un de cada cinco peixes capturados no mundo proceda de actividades ilegais demostra que aínda queda moito camiño por percorrer para garantir unha explotación responsable dos recursos mariños.
En territorios cunha forte identidade mariñeira como Galicia, a defensa dunha pesca sostible non é unha cuestión teórica. É unha necesidade económica, social e ambiental.
Porque detrás de cada captura legal hai emprego, tradición e futuro. E detrás de cada captura ilegal hai recursos que desaparecen, oportunidades que se perden e un océano que se empobrece.