- Un método pioneiro permite detectar Bonamia en recoiro usando as súas feces, sen necesidade de sacrificalas e con alta fiabilidade en campo.
Un paso adiante na vixilancia de enfermidades mariñas
A saúde da ostra plana europea (Ostrea edulis), especie crave na biodiversidade mariña do continente, podería dar un xiro grazas a un novo método de detección non invasivo que permite identificar a presenza do parasito Bonamia ostreae sen sacrificar exemplares. O sistema, desenvolto por investigadores británicos, analiza as feces das recoiro para detectar rastros de ADN do patógeno.
Este avance resulta especialmente valioso para proxectos de restauración e para o sector acuícola, que necesita ferramentas eficaces e sostibles para previr a expansión de enfermidades.
Da histología á mostraxe de excrementos
Tradicionalmente, identificar a bonamiosis implicaba diseccionar as recoiro, unha práctica pouco viable cando se trata de especies en declive ou de poboacións destinadas á súa repoboación. Co novo enfoque, as recoiro pasan a noite en auga de mar e, ao día seguinte, recóllese e analiza o seu material fecal en busca de trazas do parasito.
O sistema validouse en campo e laboratorio, con resultados igual ou máis sensibles que os métodos tradicionais. Ademais, supera en eficacia a técnicas de ADN ambiental (eADN), que toman mostras directamente da auga.
Aplicación directa e en tempo real
Unha das maiores vantaxes do método é a súa aplicabilidade inmediata en campo. Utiliza kits portátiles de PCR que non requiren instalacións complexas, o que o converte nunha ferramenta ideal para ostricultores, técnicos de restauración e persoal de control sanitario.
Ademais, os resultados mostran unha alta fiabilidade, sen falsos positivos en zonas libres de infección. Isto reforza a súa utilidade tanto para controlar brotes como para validar zonas limpas antes de realizar traslados de recoiro.
Implicacións para a conservación e a acuicultura
Bonamia ostreae non afecta os humanos, pero si pode diezmar poboacións de ostra plana, unha especie xa castigada pola sobrepesca e a degradación do hábitat. Para Bill Sanderson, investigador da Universidade Heriot-Watt, este test pode ser decisivo nos máis de 50 proxectos de restauración de recoiro que existen actualmente en Europa.
“Detectar infeccións sen poñer en perigo á poboación que se quere conservar é fundamental para o éxito destes programas”, afirma Sanderson.
Un método escalable e con potecial
O equipo investigador considera que a técnica, ademais de ser escalable e alcanzable, podería adaptarse facilmente para detectar outros patógenos mariños ou mesmo especies invasoras. A investigación, publicada en Aquaculture, contou co apoio do Fondo de Innovación en Produtos do Mar do Reino Unido, así como doutros centros especializados en acuicultura sostible.
Tim Bean, do Instituto Roslin, conclúe: “Esta tecnoloxía proporciona á industria acuícola e aos organismos reguladores unha vantaxe crave: rapidez de resposta ante ameazas sanitarias sen comprometer a biodiversidade”.
Impacto sectorial
Este avance representa unha mellora real en bioseguridade acuícola, facilitando o control sanitario sen afectar as poboacións de cultivo nin aos bancos naturais. Nun contexto onde a restauración de bivalvos gaña peso en políticas mariñas europeas, ferramentas como esta marcan a diferenza entre frear ou propagar unha enfermidade.