Campaña de polbo en Galicia: da escaseza á abundancia

  • Do “non hai polbo” no verán a unha campaña récord en lonxas grazas á veda máis longa das últimas décadas.

O verán do “non hai polbo”

Nos portos, nas rulas e nos bares de mariñeiros repetiuse este verán unha frase inquietante: “non hai polbo”. A escaseza do cefalópodo en Galicia non foi casualidade. A presión pesqueira e o furtivismo —especialmente na fronteira con Portugal— deixaron pegada no recurso.

O 11 de agosto, a patrulleira Mar de Galicia retirou fronte á Guarda 934 trampas ilegais, os coñecidos “cacharros” de plástico, prohibidos en augas galegas pero permitidos no país veciño. Contiñan 444 quilos de polbo, valorados nuns 5.000 euros en primeira venda. Desde xaneiro, Gardacostas xa había incautado máis de 6.300 quilos de polbo ilegal, cun valor superior aos 70.000 euros.

A imaxe era clara: menos polbo en lonxa, menos ingresos para a frota artesanal e unha presión engadida sobre un recurso vital para a gastronomía e a cultura mariñeira galega.

A veda máis longa da historia

Conscientes da situación, a frota de nasas para polbo someteuse en 2025 á veda máis extensa en décadas: trece semanas de parón total, entre o 1 de abril e o 30 de xuño, cun mes de paro biolóxico compensado para 1.400 tripulantes de 350 barcos.

O obxectivo era sinxelo e ambicioso á vez: dar ao polbo tempo suficiente para reproducirse. A aposta non estivo exenta de dúbidas. Moitos se preguntaban se un esforzo tan grande tería recompensa.

O arranque da abundancia

O 1 de xullo, a campaña reabriuse. E en apenas sete semanas chegou a sorpresa: as vendas en lonxa duplicáronse respecto a 2024. Entre o 1 de xullo e o 17 de agosto poxáronse 380.000 quilos, fronte aos 183.000 do ano anterior.

O prezo medio alcanzou o 11,40 €/kg, un 9 % máis que en 2024, o que disparou a facturación ata os 4,3 millóns de euros, máis do dobre que o exercicio anterior e un 53 % por encima do histórico 2008.

A campaña de 2025 xa figura entre as sete mellores do século XXI en volume, aínda que cunha frota máis reducida que a de fai quince anos. E, sobre todo, con prezos que multiplican o valor de cada quilo.

As lonxas que tiran do carro

Os datos de PescadeGalicia confirman que o polbo galego repártese de forma desigual, con algunhas lonxas claramente dominantes:

  • Ribeira: 98.000 quilos, máis do dobre que en 2024.
  • Bueu: 51.000 quilos, fronte a 21.000 o ano pasado.
  • Vigo: 43.000 quilos, tamén duplicando cifras.
  • Muros: 22.000 quilos.
  • Cambados, Cangas, A Coruña e Corcubión: máis de 17.000 cada unha.

A recuperación do recurso traduciuse nun fluxo constante de descargas, co polbo convertido en protagonista absoluto das poxas de verán.

A sombra do furtivismo

O bo arranque non evitou que os furtivos seguisen operando. Os comisos de Gardacostas superaron os 6.400 quilos no que vai de ano, moitos capturados durante a propia veda.

A maioría proceden dos “cacharros” portugueses, que seguen sendo a ferramenta máis usada na fronteira sur. O contraste é evidente: mentres a frota legal respectaba o parón biolóxico, o furtivismo aproveitaba para esquilmar un recurso en pleno ciclo reprodutivo.

Polbo, identidade e xestión de futuro

O polbo galego é máis que un recurso: é identidade cultural, motor económico e emblema gastronómico. A campaña de 2025 demostra que, cando se respecta o ciclo natural, a resposta do mar é contundente: máis polbo, máis vendas e prezos máis xustos para a frota artesanal.

O reto é que a abundancia non se converta en espellismo. Para iso, o sector reclama reforzar a cooperación internacional con Portugal, endurecer a loita contra o furtivismo e consolidar vedas longas como ferramenta de xestión.

O camiño está aberto: dun verán de escaseza a un arranque histórico, o polbo galego lembra que o seu futuro depende de como se equilibre a balanza entre conservación e rendibilidade.