- A UE reduce fondos pesqueiros a 2 000 M€ e multiplica por cinco o gasto en defensa, deixando ao sector marítimo con menos capacidade para sosterse.
Redución drástica do orzamento pesqueiro
A Comisión Europea ha proposto reducir de forma drástica o Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura (FEMPA) para o período 2028–2034, que pasaría de máis de 6 100 millóns de euros a apenas 2 000 millóns. O recorte, que supera o 67 %, impactará directamente en rexións como Galicia, onde a economía azul non é unha metáfora: é sustento, cultura e emprego.
Este retroceso orzamentario prodúcese ao mesmo tempo que se anuncia un subida récord no gasto en defensa: máis de 131 000 millóns de euros para reforzar a autonomía militar da UE. O mesmo ocorreu hai uns meses coa PAC: menos fondos para o campo, máis para os tanques. Agora, o mar sofre a mesma marea.
Impacto sectorial: da frota á sustentabilidade
Para Galicia, principal potencia pesqueira do Estado, este recorte supón non só un golpe económico, senón unha ameaza estrutural. Dificultarase a renovación de frota, a mellora de condicións laborais a bordo, a substitución xeracional e a aposta por unha pesca sostible.
Miles de mariñeiros, armadores, técnicos e traballadoras do mar —desde Ribeira ata Burela— poden ver como se evapora o principal instrumento financeiro europeo que, polo menos sobre o papel, apontoaba o seu futuro.
O Pacto dos Océanos en papel mollado
A Unión Europea ha impulsado un Pacto dos Océanos cheo de promesas: protección de ecosistemas, redución da pegada de carbono, impulso á economía azul sostible… pero como se materializa iso sen financiamento?
Reducir o FEMPA a mínimos históricos converte o pacto nunha declaración simbólica. A innovación mariña, a vixilancia de caladoiros, a adaptación ao cambio climático ou a valorización de produtos pesqueiros locais quedarán ao ralentí, se non varados.
Do barco ao acoirazado
O xiro orzamentario europeo deixa unha imaxe tan clara como inquietante: mentres os barcos de pesca tradicionais encallan na burocracia e a falta de apoios, os grandes portaavións da defensa comunitaria ármanse a toda máquina.
A Comisión opta por recortar os fondos para a pesca sostible e a modernización da frota, á vez que lanza un plan de rearmamento sen precedentes. O diñeiro que onte servía para renovar motores máis eficientes, redes máis selectivas ou mellorar condicións a bordo, hoxe destínase a blindados, radares e sistemas de defensa.
Mentres as confrarías loitan por sobrevivir con frotas envellecidas, as industrias militares navegan con vento orzamentario a favor. Do barco ao acoirazado: así se resume o novo rumbo de Europa.
Contexto xeopolítico e prioridades cambiantes
A aposta de Bruxelas por reforzar a súa “autonomía estratéxica” responde a un contexto global máis volátil: guerras prolongadas, crise enerxética e presión migratoria nas fronteiras exteriores. A UE reacciona reforzando os seus piares: defensa, dixitalización e control.
Pero ao facelo, relega as políticas sectoriais que daban voz aos territorios periféricos, como a pesca artesanal ou o desenvolvemento costeiro. O equilibrio entre seguridade e cohesión cambaléase.
Que papel xogan a Xunta e o Goberno?
A Xunta de Galicia, a través da Consellería do Mar, xa reclamou que Galicia sexa recoñecida como rexión altamente dependente do mar, para blindar o seu acceso a fondos específicos. Tamén esixiu que o novo marco financeiro contemple axudas transversais que permitan manter actividade en zonas rurais costeiras.
Desde o Goberno central, o ministro Luis Planas trasladou a necesidade de mecanismos de compensación que xa se aplicaron con éxito no Mediterráneo para amortecer recortes en días de pesca. Pero esta vez o problema non é só técnico: é político.
Defensa fronte ao mar
Bruxelas parece trazar un novo rumbo: reforzar o seu músculo militar, aínda que sexa á conta de desarmar as súas políticas marítimas. O mar, que sempre foi fronteira, agora tamén é trincheira orzamentaria.
A pregunta é clara: podemos permitirnos unha Europa que inviste en portaavións, pero non en barcos de pesca? Se non hai unha reacción firme desde os territorios costeiros e as institucións nacionais, o retroceso será irreversible. E o prezo, pagarano os que viven do mar.