- As orcas ibéricas entran na ría de Arousa para alimentarse de polbos e danan seis veleiros en menos dunha semana.
A ría de Arousa converteuse de novo en escenario dun fenómeno mariño tan rechamante como preocupante. Un grupo de orcas ibéricas protagonizou varias interaccións con embarcacións de recreo que se saldaron con seis veleiros danados en menos dunha semana, á vez que investigadores do Bottlenose Dolphin Research Institute (BDRI) documentaban un feito inédito: os cetáceos aproveitaron a súa incursión para alimentarse de polbos.
Costa dá Ver: o inicio dos incidentes
O primeiro episodio produciuse o 21 de agosto na Costa dá #Ver, ao norte das illas Cíes. O veleiro Ávila perdeu a pa do temón tras o impacto dunha orca e tivo que ser remolcado a porto por Salvamento Marítimo. Horas despois, o veleiro Nemo foi rodeado polos animais, aínda que sen danos de consideración.
Estas escenas anticipaban o que ocorrería días máis tarde na ría de Arousa, epicentro das interaccións.
Arousa: danos en cinco barcos nun só día
O 23 de agosto, cinco embarcacións a vela foron golpeadas nun só día, catro delas nas inmediacións de Sálvora e Vionta, e outra fronte a Aguiño. Unha tivo que ser remolcada á Pobra pola Salvamar Sargadelos, outra foi escoltada ata A Illa de Arousa, e un terceiro veleiro conseguiu continuar polos seus propios medios.
As orcas penetráronse mesmo ata a costa de Vilagarcía, cun avistamento fronte a Vilaxoán, algo moi pouco habitual para esta especie.
O achado científico: orcas cazando polbos
Coincidindo cos incidentes, un equipo do BDRI, con sede no Grove, seguía aos cetáceos nunha das súas campañas de observación. Os investigadores detectaron patróns de inmersión característicos da caza en fondos mariños: mergullos longos e repetidos, ascensos controlados e breves pausas de ventilación.
A hipótese quedou confirmada cando varios exemplares emerxeron á superficie con polbos na boca. Trátase dun comportamento inédito en Galicia, xa que ata o de agora dábase por feito que a dieta desta poboación centrábase en túnidos, especialmente no atún vermello.
«Máis aló da súa presa principal en mar aberto, as orcas aproveitan oportunidades tróficas costeiras vinculadas ao polbo en períodos concretos», explica o director do BDRI, Bruno Díaz, quen lembra que pescadores de Aguiño xa relataban incursións similares séculos atrás.
Regatas suspendidas e avisos de Salvamento
A presenza de varios grupos de orcas obrigou a suspender regatas en Portonovo e a modificar o roteiro da proba Portosín-Fisterra, que terminou dentro da ría de Muros. Salvamento Marítimo e Capitanía emitiron avisos por radio, sinalando a posición dos animais entre Sálvora, Corrubedo e a península do Grove.
Un comportamento en estudo desde 2020
O Grupo de Traballo Orca Atlántica (GTOA) e o CEMMA insisten en falar de interaccións e non de ataques, aínda que para moitos navegantes o termo parece insuficiente cando os seus barcos quedan sen temón no medio da ría. Desde 2020 repítense estes episodios cada verán, o que reforza a necesidade de seguir estudando o fenómeno.
A novidade deste ano é que as orcas non só golpearon embarcacións, senón que tamén mostraron un interese trófico claro nos polbos da ría, o que abre unha nova liña de investigación sobre o seu comportamento alimenticio.
Unha especie en perigo crítico
A poboación ibérica de orcas apenas conta con 35 exemplares censados e está catalogada en perigo crítico de extinción. O aumento das súas interaccións con barcos expón preguntas sobre xogo, defensa, aprendizaxe ou cambios nos patróns de alimentación.
Por agora, a recomendación oficial mantense: extremar precaucións, non realizar manobras bruscas, desconectar o motor e avisar por radio en caso de contacto.