- O rexeitamento social e marítimo ao proxecto de Altri en Pas crece: sen auga, sen electricidade e sen licenza social, a factoría afronta unha nova gran protesta.
Unha factoría en dúbida
O proxecto de Altri e Greenalia (Smarttia) en Palas de Rei —unha planta de fibras téxtiles a partir de celulosa de eucalipto— acumula frontes abertas. Á batalla xudicial polo uso da auga súmase agora unha convocatoria de mobilización nacional o 14 de decembro en Santiago de Compostela, anunciada polas plataformas Ulloa Viva e En Defensa dá Ría de Arousa (PDRA).
Será a segunda gran manifestación tras a histórica do 15D de 2024, cando máis de 100.000 persoas encheron a Praza do Obradoiro baixo o lema #AltriNon. As entidades reclaman á Xunta a “denegación definitiva” de todo o expediente do proxecto, ao que consideran “unha ameaza directa” para a Ulloa, o río Ulla e a Ría de Arousa.
“Seguiremos defendéndonos mentres exista a mínima ameaza de implantación”, advertiu Juan Pedro Sánchez, presidente de Ulloa Viva.
“Estamos nun punto de inflexión para enterrar este proxecto dunha vez por todas”, engadiu Xaquín Rubido, presidente da PDRA.
Sen auga, sen electricidade e sen licenza social
O complexo industrial de Altri afronta un triplo bloqueo técnico e social:
- O Goberno central ha excluído da Planificación Eléctrica 2025–2030 a liña e subestación necesarias para o proxecto Gama.
- A concesión de auga, de 46.000 m³ diarios, segue sen resolverse a pesar de caducar o prazo legal en maio de 2024.
- E, sobre todo, perde o apoio cidadán, como evidencian as protestas en toda Galicia.
Para as plataformas, o plan “carece de fondos públicos, de auga, de electricidade e de licenza social”. Sánchez denuncia que “non é un proxecto industrial calquera, senón un modelo inaceptable para Galicia”.
Rubido, pola súa banda, lembra que foi precisamente a presión cidadá a que “deixou a Altri fose do PERTE de descarbonización e dos 250 millóns de euros en axudas públicas que esixía”.
A auga, fío vital entre o interior e as rías
O río Ulla —cuxa conca alimenta a Ría de Arousa— converteuse no punto crítico do conflito. As organizacións mariñeiras advirten que unha factoría de alto consumo hídrico pode alterar o caudal, concentrar verteduras e romper o equilibrio que sostén a salinidade, os nutrientes e a produtividade mariña.
Para o sector do marisqueo, o risco é tanxible: menos auga doce no estuario significa peores condicións para o berberecho, a ameixa ou o mexillón, afectando por centos de familias. “O que ocorre río arriba págase río abaixo”, resumo desde a PDRA.
Unha fronte xudicial do mar e a terra
O rexeitamento non se limita á rúa. Ás demandas de Adega, PDRA e CIG sumáronse sete confrarías e asociacións do sector mexilloeiro, que presentaron un recurso contencioso-administrativo contra a concesión de auga.
É o primeiro gran bloque xudicial conxunto entre ecoloxistas, sindicatos e produtores do mar, unha alianza inédita que reforza o peso do sector pesqueiro na defensa dos recursos fluviais e costeiros.
Leccións do pasado: Portugal e Brasil como advertencia
O temor para “repetir erros alleos” ten fundamento. En Portugal, as plantas de Setúbal e Figueira dá Foz foron denunciadas por verteduras nos ríos Tezo e Sado, afectando o marisqueo e á pesca. En Brasil, as grandes pasteiras instaladas preto da costa provocaron conflitos polo consumo masivo de auga doce e a contaminación de manglares.
Os expertos lembran que estas experiencias mostran como un modelo industrial mal planificado pode degradar ecosistemas enteiros e socavar economías locais.
Un modelo en cuestión
Máis aló do conflito puntual, o caso Altri abre un debate de fondo: que modelo económico quere Galicia?
O dilema enfronta a quen aposta por macroproyectos de alto impacto e a quen reclama unha transición cara a economías locais sostibles, capaces de integrar o mar e o rural sen comprometer os seus recursos.
As plataformas resúmeno nunha frase:
“Galicia non pode converterse nun experimento industrial á conta da súa auga, a súa terra e o seu mar”.
14D: unha cita que pode marcar o final do proxecto
O 14 de decembro volverá ser unha data clave. Ulloa Viva e PDRA esperan que miles de persoas regresen a Compostela para “soterrar definitivamente este proxecto”.
As entidades tamén preparan alegacións para impedir que Altri recupere posicións na planificación eléctrica ou hídrica, e advirten de mobilizacións locais inmediatas se a Xunta avanza con novas autorizacións ambientais.
Para o mundo do mar, o que está en xogo vai moito máis alá dunha fábrica en Pas: é a defensa dun ecosistema que une o interior e a costa, onde cada pinga que nace nos montes acaba alimentando as rías que sustentan a vida mariñeira de Galicia.