- Greenfiber asegura que un informe de Bureau Veritas avala o cumprimento ambiental do proxecto GAMA, mentres Ulloa Viva e a PDRA cuestionan a súa independencia e validez técnica.
- Greenfiber sostén que o proxecto GAMA cumpre o principio europeo DNSH grazas a un informe de Bureau Veritas. Ulloa Viva e a Plataforma en Defensa dá Ría de Arousa rexeitan ese aval e reclaman á Xunta que non autorice a planta.
O proxecto GAMA de Greenfiber, promovido polo grupo portugués Altri para construír unha planta de produción de fibra téxtil e celulosa en Palas de Rei (Lugo), continúa xerando un intenso debate en Galicia. A empresa asegura que un informe elaborado por Bureau Veritas acredita que a iniciativa cumpre o principio europeo DNSH (“Do Non Significant Harm” ou “Non causar un prexuízo significativo ao medioambiente”), mentres que a Plataforma Ulloa Viva e a Plataforma en Defensa dá Ría de Arousa (PDRA) rexeitan ese documento, cuestionan a súa independencia e consideran que carece de validez técnica.
A controversia chega nun momento decisivo para a tramitación administrativa do proxecto, que permanece pendente da resolución da Autorización Ambiental Integrada (AAI), último gran trámite ambiental para completar o expediente.
Greenfiber defende que o proxecto cumpre os requisitos europeos
Greenfiber sostén que Bureau Veritas Inspección e Testing realizou unha validación independente baseada na guía técnica da Comisión Europea para verificar o cumprimento do principio DNSH, requisito esixido para acceder a determinadas liñas de financiamento vinculadas a fondos europeos.
Segundo a empresa, a análise conclúe que o proxecto non causaría un prexuízo significativo sobre os seis obxectivos medioambientais establecidos pola normativa comunitaria: mitigación e adaptación ao cambio climático, protección dos recursos hídricos e mariños, economía circular, prevención da contaminación e conservación da biodiversidade.
A compañía destaca especialmente a redución estimada de emisións de gases de efecto invernadoiro respecto a sistemas convencionais de produción de celulosa e fibra lyocell, a autosuficiencia enerxética prevista mediante o aproveitamento de subprodutos do proceso industrial e a incorporación de medidas para reutilizar auga, minimizar residuos e aplicar as Mellores Técnicas Dispoñibles (MTD) europeas.
Greenfiber lembra ademais que o proxecto dispón de Declaración de Impacto Ambiental favorable emitida pola Xunta de Galicia e do selo STEP concedido pola Axencia Executiva Europea de Clima, Infraestruturas e Medio Ambiente (CINEA). Ao seu xuízo, unicamente resta a resolución da Autorización Ambiental Integrada para completar toda a avaliación ambiental do proxecto.
Ulloa Viva e a PDRA cuestionan a independencia do informe
A resposta conxunta de Ulloa Viva e a Plataforma en Defensa dá Ría de Arousa non se fixo esperar.
Ambas as organizacións consideran unha “provocación” que Greenfiber presente como independente un informe encargado e financiado pola propia empresa. Ao seu xuízo, o documento constitúe unha ferramenta de presión para acelerar a concesión da Autorización Ambiental Integrada e “carece de validez técnica”.
Os colectivos lembran ademais que Bureau Veritas foi unha das sociedades certificadoras que participaron en procesos relacionados co petroleiro Prestige, unha circunstancia que, segundo sosteñen, resta credibilidade ao documento presentado agora por Greenfiber.
Así mesmo, afirman que o único informe que consideran independente sobre o proxecto GAMA é o elaborado polo Consello da Cultura Galega, cuxas conclusións foron críticas con distintos aspectos da iniciativa.
As plataformas tamén establecen un paralelismo coa consultora Afry, lembrando que en 2019 cuestionaba a viabilidade de instalar unha celulosa en ríos galegos durante o proceso xudicial sobre Ence e que posteriormente participou na documentación técnica do proxecto de Altri.
O consumo de auga segue sendo un dos principais puntos de conflito
Un dos aspectos que centra novamente o debate é o uso dos recursos hídricos.
Greenfiber defende que o proxecto incorpora sistemas avanzados de reutilización e recirculación de auga que permitirán reducir significativamente o consumo respecto a procesos industriais convencionais.
Con todo, Ulloa Viva e a PDRA manteñen que a documentación do proxecto contempla unha captación diaria de 46 millóns de litros de auga do encoro de Portodemouros e unha vertedura aproximada de 30 millóns de litros ao río Ulla, alén dos parámetros previstos para eses efluentes.
Segundo ambas as organizacións, estas cifras son incompatibles coa mensaxe de eficiencia hídrica defendido pola empresa e supoñen unha perda neta de ao redor de 16 millóns de litros diarios, motivo polo que cualifican de “delirante” o contido do informe presentado por Greenfiber neste apartado.
Biodiversidade, contaminación e antecedentes xudiciais
As plataformas tamén discrepan das conclusións do informe sobre biodiversidade e protección dos ecosistemas.
Neste sentido, lembran a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia relativa á protección da zona de amortecemento da ZEC Serra do Careón, onde se proxecta parte da actuación, e consideran que devandita resolución debería ter consecuencias sobre a Declaración de Impacto Ambiental favorable e sobre a declaración de Proxecto Industrial Estratéxico concedida pola Xunta.
Ademais, critican que Bureau Veritas avale o apartado relativo á prevención e control da contaminación, insistindo novamente na súa participación en procesos de certificación relacionados co Prestige.
Un proxecto que segue dividindo ao medio rural galego
Máis aló do intercambio de comunicados, o proxecto GAMA continúa representando un dos maiores debates industriais e ambientais da Galicia actual.
Os seus promotores defenden un investimento de gran dimensión, a creación de emprego, o impulso á bioeconomía e unha maior capacidade de transformación da madeira producida nos montes galegos, aspectos que espertan interese en parte do sector forestal.
Pola contra, os colectivos sociais e ecoloxistas manteñen que os posibles impactos sobre a auga, o territorio e a biodiversidade superan os beneficios previstos e lembran as seis grandes mobilizacións celebradas en distintos puntos de Galicia para reclamar a paralización definitiva do proxecto.
A decisión final segue en mans da Xunta
Coas posicións cada vez máis afastadas, a resolución da Autorización Ambiental Integrada perfílase como o seguinte paso decisivo para o futuro do proxecto.
Será a Xunta de Galicia a que determine se a documentación presentada por Greenfiber reúne todos os requisitos ambientais esixidos pola normativa vixente ou se procede impoñer novos condicionantes ou denegar a autorización.
Mentres tanto, o proxecto GAMA continúa sendo unha das iniciativas industriais máis controvertidas de Galicia, con implicacións económicas, forestais, ambientais e sociais que manteñen dividido ao territorio.