- A sardiña ibérica certificada co selo azul MSC tras unha década de traballo entre frotas, científicos e xestores do Atlántico ibérico.
A sardiña ibérica xa navega con bandeira azul de sustentabilidade
Unha década de esforzos conxuntos entre frotas, ciencia e xestión devolve o prestixioso certificado MSC á pesqueira de cerco ibérica, clave nas costas atlánticas.
Un selo que volve tras anos de sacrificios
A sardiña ibérica (Sardiña pilchardus), capturada pola frota de cerco desde o Golfo de #Vizcaya ata o Estreito de Xibraltar, recuperou o seu dereito para lucir o selo azul do Marine Stewardship Council (MSC). Non é só unha etiqueta. É a proba dunha transformación profunda do modelo de xestión pesqueira en augas ibéricas.
Esta certificación —que fora suspendida en 2014 pola situación crítica do stock— é agora concedida a unha pesqueira que integra a 317 barcos (132 portugueses e 185 españois) baixo o liderado de Anopcerco (Portugal) e Opescantábrico (España). A avaliación, realizada pola auditora independente Bureau Veritas desde setembro de 2024, confirma que a sardiña ibérica cumpre cos tres principios do estándar MSC: sustentabilidade do recurso, mínimo impacto ecolóxico e xestión efectiva.
Un recurso crave que volve ter futuro
Con cotas establecidas en 51.738 toneladas para 2025 —o 66,5 % para Portugal e o 33,5 % para España—, a sardiña segue sendo un piar económico e cultural para moitas comunidades costeiras do Atlántico ibérico. A súa recuperación non foi espontánea: requiriu vedas prolongadas, redución de capturas, restricións sobre xuvenís e un intenso labor de seguimento científico.
O plan plurianual acordado por ambos os países en 2021, en vigor ata 2026, foi unha das pezas crave do proceso. A Comisión de Seguimento da Pesca da Sardiña, creada por Portugal en 2010, actuou como plataforma de consenso entre científicos, pescadores, xestores e ONG para adaptar a xestión ao estado real do stock.
Unha alianza entre mariñeiros, ciencia e mercado
A recuperación da sardiña non pode entenderse sen a colaboración entre administracións, investigadores e sector pesqueiro. Desde o Instituto Español de Oceanografía (IEO) ata o Instituto Português do Mar e dá Atmosfera (IPMA), pasando polas universidades e organizacións de produtores, teceuse unha rede de traballo que hoxe se ve recoñecida.
“A certificación MSC non é só un logro ecolóxico; é unha panca para abrir mercados e poñer en valor o esforzo das frotas”, destaca Norberto Emazabel, presidente de Opescantábrico. “Hoxe máis que nunca, o consumidor esixe rastrexabilidade e sustentabilidade, e esta etiqueta garánteo”.
Desde o lado portugués, Humberto Jorge (Anopcerco) subliña o sacrificio dos pescadores: “Reducimos capturas, paramos frotas, fixémolo polo futuro do recurso. Esta certificación é tamén un recoñecemento ao seu esforzo e compromiso”.
As claves do éxito e o reto do futuro
Alberto Martín, director de MSC en España e Portugal, recoñece o “liderado exemplar” das frotas ibéricas. “Non só recuperaron un stock en situación crítica, senón que desenvolveron ferramentas avanzadas de xestión: regras de control de capturas, estratexias precautorias e plans de resposta #ante fluctuaciones do recurso. Hoxe están moito mellor preparadas para o que veña”.
Pero o camiño non termina aquí. A certificación revísase anualmente e esixe melloras constantes. Entre os compromisos adquiridos para o próximos cinco anos destacan:
• Maior presencia de observadores independentes a bordo.
• Avaliación do impacto sobre especies vulnerables.
• Formación da frota en boas prácticas.
• Fortalecemento do control e cumprimento.
Ademais, a pesqueira foi seleccionada para recibir unha bolsa de investigación do Ocean Stewardship Fund de MSC, cun proxecto conxunto entre a Universidade de Vigo e IPMA. O obxectivo: desenvolver un modelo ecosistémico avanzado que integre o papel trófico da sardiña no Atlántico ibérico.
Que significa isto para o sector?
A certificación MSC pode supoñer unha vantaxe competitiva clave nos mercados nacionais e internacionais. Nun contexto onde os consumidores esixen responsabilidade ambiental, o selo azul reforza a imaxe do peixe ibérico e pode abrir portas en canles de distribución que priorizan produtos sostibles.
Ademais, afianza a relación entre o sector pesqueiro e a comunidade científica, promovendo un enfoque de coxestión que podería replicarse noutras pesqueiras do país. E, sobre todo, demostra que é posible reverter situacións críticas se se actúa con visión de futuro.
Sustentabilidade con acento atlántico
A recuperación do selo MSC para a sardiña ibérica non é só unha boa noticia para os pescadores: é unha vitoria para o Atlántico e as súas comunidades. É a confirmación de que, cando se traballa con ciencia, responsabilidade e cooperación, o mar responde. E que, con esforzo, a sustentabilidade pode deixar de ser un discurso para converterse nunha realidade que se pesca cada día.