A dispoñibilidade da semente do mexillón en Galicia depende do afloramiento costeiro e o vento do norte segundo un estudo do CSIC

  • O afloramiento costeiro vinculado aos ventos do norte determinan significativamente a dispoñibilidade da semente do mexillón en Galicia, afectando a súa recolección e o potencial reprodutivo dos mexillóns.

O Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), en conxunto coa Organización de Produtores de Mexillón de Galicia (Opmega), realizou un estudo sobre a dispoñibilidade da semente de mexillón (fazula) en Galicia durante o período 2006-2022. Os resultados indican un descenso significativo da fazula, asociado ao afloramiento costeiro provocado polos episodios de vento do norte.

A investigación, liderada polo grupo de Procesos Oceánicos en Cambio Global do Instituto de Investigacións Mariñas (IIM), coa colaboración do Centro Oceanográfico de Vigo (COV) do Instituto Español de Oceanografía (IEO, CSIC), publicouse na revista Frontiers in Marine Science. Segundo o investigador principal, Xosé Antonio Padín Álvarez, este estudo recompila por primeira vez informes sobre a extracción de fazula en bancos naturais de produtores galegos de mexillón entre 2006 e 2022.

Padín Álvarez explica que a cantidade media anual colleitada no litoral galego é de 8.316 toneladas, pero desde 2012 rexistrouse un descenso notable, alcanzando un mínimo de 6.300 toneladas na campaña 2020-2021. Este fenómeno reflicte unha tendencia similar ao descenso doutras especies do intermareal rochoso a nivel global, como o mexillón no norte de Europa.

O estudo relaciona esta variabilidade interanual na provisión de semente de mexillón cos cambios no vento do norte durante a fase larvaria (entre xullo e novembro). Padín Álvarez sinala que “o afloramiento costeiro vinculado aos episodios máis intensos de vento do norte, que promoven a dispersión larvaria cara ao exterior das rías, explica o 60% da variabilidade observada na fazula colleitada”. Ademais, o compoñente norte-sur do vento inflúe no patrón de asentamento e dispersión das sementes de mexillón no litoral galego, segundo os informes dos bateeiros. Desta maneira, o vento do norte entre xullo e novembro pódese considerar unha variable preditiva da dispoñibilidade de fazula na seguinte campaña de recolección.

O estudo tamén aborda o impacto da nova estratexia de cultivo no sector mexilloeiro, que prioriza a comercialización de mexillóns máis pequenos. Este cambio aumentou nun 75% o número de individuos comercializados e reduciu o período de crecemento, afectando potencialmente o potencial reprodutivo dos mexillóns. Segundo a investigadora Laura García Peteiro, “este cambio podería estar a reducir as oportunidades de desova e a cantidade de gametos producidos. A análise suxire que, aínda que a desova de outono podería manterse estable debido ao aumento de reprodutores, o potencial reprodutivo anual, sumando as desovas de primavera e outono, mostraría unha diminución significativa debido á comercialización de mexillóns máis pequenos”.

Esta investigación forma parte do Programa de Ciencias Mariñas de Galicia, dentro do paquete de traballo “Produción sostible de moluscos”. Este programa está incluído nos Plans Complementarios de Ciencia do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, que forman parte do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia (PRTR-C17.11). O proxecto conta con financiamento da Xunta de Galicia a través de fondos Next Generation EU e o Fondo Europeo Marítimo da Pesca e a Acuicultura da Unión Europea, e enmárcase tamén nos proxectos “Redeira” e “STRAUSS”, liderados polo IIM-CSIC con apoio do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.