- A campaña da centola estréase con récords en Cangas, prezos históricos no Grove, capturas frouxas no norte e o primeiro aviso ao furtivismo en Laxe.
Unha apertura marcada polo contraste
A centola galega volveu ao mar cunha mestura de euforia, preocupación e cansazo anticipado.
A veda levantouse o 10 de novembro, e con ela chegou o arranque oficial dunha campaña que, unha vez máis, revela as múltiples caras do litoral galego.
Mentres no Grove e Cangas as lonxas enchíanse de expectación, compradores e prezos de récord, noutras zonas como Muros-Noia, Arousa ou a Costa da Morte o inicio foi frío e con escaseza de capturas.
Un arranque desigual que deixa entrever a complexa realidade dun recurso que sostén por centos de familias, pero tamén depende do clima, a bioloxía do mar e a xestión pesqueira.
O Grove, o termómetro do mercado galego
Cada ano, O Grove marca o pulso comercial do marisco galego, e esta vez non foi a excepción.
Na súa primeira xornada, a lonxa poxou 4.239 quilos de centola, case un 50 % máis que o ano anterior. O primeiro lote alcanzou os 34,65 euros o quilo, comprado por Mariscos Lukas, nunha poxa que arrincou aplausos entre a frota.
O ambiente era de alivio e esperanza. Os armadores destacaban a boa talla dos machos e a fortaleza do mercado: “Hai produto, o mar deu bo xogo e os prezos acompañan”, resumía un mariñeiro veterano.
A hostalería galega e nacional —especialmente restaurantes de produto en Madrid, Barcelona e Euskadi— prepárase xa para un mes crave. A centola galega, símbolo de calidade e estacionalidade, revalorízase ano tras ano nun mercado que busca produto fresco e de orixe certificada.
Cangas rompe moldes: récord pese ao mal mar
En Cangas, o arranque foi tan heroico como produtivo.
O mar de fondo complicou a manobra e o vento do suroeste obrigou a moitos barcos para buscar refuxio entre as illas, pero nin o temporal freou a vontade dos mariñeiros.
O resultado: 1.407 quilos descargados na primeira xornada, o dobre que o pasado ano e case o triplo que en 2023.
“Foi un día duro, pero había que saír. É o primeiro e o corpo pide traballar”, contaba un tripulante ao desembarcar, empapado pero satisfeito.
A poxa alongouse durante horas, con prezos que oscilaron entre 22,53 e 7 euros o quilo. O comprador Ángel González Pola, habitual na lonxa, levou o primeiro lote a 22,53 €/kg e resumiu o sentir xeral:
“Boa campaña seguir así. Hai produto e de boa calidade. Agora falta que ou tempo acompañe”.
Pese ao esforzo, o ambiente foi optimista. O patrón Emilio Pérez, do Fervenza I, recoñecía que “ou mar estaba revolto e había moita sucidade, pero a centola viña boa e con corpo”. Logrou 70 quilos, dentro do tope máximo (35 quilos por tripulante).
Bueu e Arousa: esforzo con sabor a incerteza
En Bueu, a xornada foi máis discreta: 560 quilos poxados e prezos de entre 22 e 11 euros, nunha lonxa que notou a ausencia de compradores ocupados en Cangas.
O patrón Pepe Goberna, do Elvira II, que faena só, sacou 40 quilos: “Non estivo mal para ser ou primeiro día. Agora toca buscar as zonas boas”.
A ría de Arousa, pola súa banda, mostrou un arranque irregular. Os tripulantes cumpriron os topes de 35 quilos por tripulante e embarcación, pero con dificultade.
“Na primeira cacea saíron cinco centolas, na segunda sete… outros anos ás dez xa estabamos listos”, explicaba Samuel Fernández, mariscador de Palmeira.
A escaseza de femias e a menor abundancia xeral alimentan o debate sobre se a apertura adiantouse demasiado.
“O produto aínda non está non seu punto, deberiamos esperar a finais de mes”, opinaba Juan Formoso, patrón de Muros, que con catro tripulantes apenas completou media xornada de cota.
Costa da Morte: prudencia e atraso voluntario
Na Costa da Morte, a tónica foi aínda máis prudente.
Só a lonxa de Laxe rexistrou movemento na primeira xornada, con 248 quilos poxados e prezos de 8,33 a 16 euros.
En Camariñas e Malpica, as confrarías optaron por atrasar voluntariamente a saída ao mar ata decembro, cando a centola alcanza a súa plenitude e os prezos melloran.
“É unha aposta máis segura. En decembro ou marisco vén cheo e ou cliente paga mellor”, explican desde a confraría de Camariñas, lembrando que o equilibrio entre bioloxía e mercado segue sendo a mellor estratexia.
Primeiro golpe ao furtivismo: o ‘San Manuel’, precintado
A estrea de campaña tamén trouxo o primeiro episodio de control.
O Servizo de Gardacostas de Galicia interceptou ao pesqueiro San Manuel, con base en Laxe, con 540 quilos de centola a bordo, moi por encima dos topes permitidos.
Deles, 340 quilos estaban xa en cuberta e outros 200 atrapados en miños calados no mar.
O barco foi precintado en Ribeira e o marisco, devolto ao mar, nun operativo que o sector interpreta como un aviso serio.
“Un só caso así pode danar a imaxe de toda a frota, que traballa dentro dá legalidade”, sinalaban desde unha confraría coruñesa.
A mensaxe é claro: o futuro da centola galega pasa pola vixilancia, a transparencia e a responsabilidade compartida.
Unha economía que depende do equilibrio
A centola galega non é só un tesouro gastronómico: é un piar económico e social.
Más de 1.500 embarcacións e unhas 3.000 familias dependen directamente desta especie, segundo datos do sector.
As Rías Baixas concentran preto do 70 % da produción, pero as Rías Altas e a Costa da Morte manteñen un papel crave na rastrexabilidade e a estabilidade de prezos.
A campaña xera tamén un forte impacto en terra: lonxas, depuradoras, conserveiras, hostalería e transporte forman unha cadea que multiplica o valor do produto.
De aí a importancia de manter un equilibrio entre o rendemento económico e a sustentabilidade do recurso.
A lei do mar: bioloxía e paciencia
O ciclo biolóxico da centola galega marca os seus propios tempos.
A femia entra en fase de posta entre maio e agosto, mentres o macho refúxiase en fondos rochosos. As vedas buscan precisamente protexer esa etapa reprodutiva.
Por iso, adiantar a apertura —como ocorreu este ano— pode ter consecuencias directas sobre a calidade e cantidade do produto.
“O mar non entende de datas administrativas”, lembra un técnico pesqueiro de Arousa. “A natureza marca vos ritmos, e ou que se colle hoxe de máis, faltará mañá”.
Entre récords e respecto: o verdadeiro pulso do mar
A campaña de 2025 deixa, de momento, unha fotografía completa do litoral galego:
- Récords de capturas en Cangas,
- prezos históricos no Grove,
- prudencia na Costa da Morte,
- e un primeiro toque de atención ao furtivismo.
O mar galego demostra, unha vez máis, que non hai tempada sen contrastes.
Os prezos entusiasman, as capturas dividen e o control lembra que cada quilo que chega a lonxa é froito de horas de traballo, constancia e respecto polo mar.
Porque, como resume un patrón maior da ría de Arousa:
“A centola galega é un símbolo, pero tamén unha responsabilidade. Se non a coidamos nós, non ou fará ninguén”.